«رزاقخانه» واژهای مرکب در زبان فارسی است که از دو بخش «رزاق» به معنی روزیدهنده و «خانه» به معنی جایگاه یا محل تشکیل شده است. در معنای نخست، این واژه به خانه یا جایی گفته میشود که در آن روزی و معاش فراهم میشود. در برخی متون، «رزاقخانه» به معنای محل یا مرکزی دانسته شده که از آنجا رزق و روزی مردم تأمین میشود. همچنین در کاربرد دیگر، این واژه به درگاه، بارگاه یا دربار پادشاه نیز گفته شده است. در این معنا، رزاقخانه جایی است که مردم برای درخواست کمک، بخشش یا دریافت روزی به آن مراجعه میکردند. این تعبیر نشاندهنده جایگاه قدرت و بخشندگی حاکمان در گذشته بوده است. در متون ادبی و تاریخی، چنین واژههایی برای توصیف مراکز حکومتی یا محل بخشش و عطا به کار میرفته است. بنابراین، رزاقخانه هم میتواند به معنای خانه روزی و هم به معنای دربار یا بارگاه پادشاه باشد و بیشتر در متون کهن و ادبی دیده میشود. در مجموع، این واژه به مکانی گفته میشود که با روزیرسانی، بخشش یا درگاه قدرت ارتباط دارد.
رزاق خانه
لغت نامه دهخدا
رزاق خانه. [ رَزْ زا ن َ / ن ِ ] ( اِ مرکب ) خانه رزق. خانه روزی. || درگاه. بارگاه. دربار پادشاه. ( از مجموعه مترادفات ص 159 ).
فرهنگ فارسی
خانه رزق خانه روزی یا درگاه بارگاه دربار پادشاه.