رجعت در قران
«رجعت در قرآن» در اصطلاح اعتقادی شیعه به معنای بازگشت گروهی از مردگان به دنیا پیش از برپایی قیامت و در فاصله زمانی پس از ظهور حضرت مهدی (عج) است، بهگونهای که این افراد دوباره با همان ویژگیها و صورت دنیوی خود به زندگی بازگردانده میشوند تا بخشی از تحقق عدالت الهی را در عالم مشاهده کنند. در این باور، رجعت شامل همه انسانها نمیشود، بلکه تنها گروهی از مؤمنان خالص و کافران خالص را در بر میگیرد، به این معنا که مؤمنان راستین برای یاری حق و بهرهمندی از دولت عدل الهی بازمیگردند و کافران سرسخت نیز برای مشاهده نتیجه اعمال و تحقق عدالت الهی به زندگی بازگردانده میشوند. از نظر زمان وقوع، رجعت بنا بر روایات، پس از ظهور امام مهدی (عج) و پیش از برپایی قیامت رخ میدهد و مرحلهای میان دنیا و آخرت به شمار میآید. این مفهوم در آیات قرآن بهصورت مستقیم با واژه رجعت ذکر نشده است، اما مفسران و متکلمان شیعه آن را از برخی آیات و روایات استنباط کردهاند و برای آن پشتوانه دینی قائل هستند. از منظر عقل نیز رجعت امری ممکن شمرده میشود، زیرا همان قدرتی که توانسته انسان را از نیستی یا نطفه به وجود آورد، قادر است او را پس از مرگ نیز دوباره زنده کند و به دنیا بازگرداند. در نتیجه، از دیدگاه عقل، بازگشت به حیات دوباره نه تنها محال نیست، بلکه در چارچوب قدرت مطلق الهی کاملاً قابل پذیرش است. فلسفه رجعت نیز بر اساس تحقق عدالت الهی، یاری حق بر باطل، و نشان دادن نتیجه واقعی اعمال انسانها در همین جهان تبیین میشود تا بخشی از وعدههای الهی پیش از قیامت آشکار گردد. بنابراین «رجعت در قرآن» به عنوان یک باور کلامی، به بازگشت گزینشی برخی انسانها به دنیا پیش از قیامت اشاره دارد که بر پایه قدرت الهی و حکمت تحقق عدالت معنا پیدا میکند.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] رجعت در قرآن. آیات و روایات فراوانی در اثبات رجعت وارد شده است.
در آغاز لازم است تعریفی روشن از (رجعت) آورده، بعد جایگاه اعتقادی آن را از منظر عقل تحلیل و در پایان، فلسفه و حکمت رجعت بیان خواهد شد.رجعت در لغت به معنای یک بار بازگشتن است و در اصطلاح علم کلام در عقیده شیعیان عبارت است از اینکه: خداوند گروهی از اموات را در هنگام ظهور حضرت مهدی آل محمد (عجّل الله فرجه الشریف) به همان صورتی که در عالم ماده داشتند به دنیا بر می گرداند، گروهی را عزیز و گروهی را ذلیل می کند و اهل حق را بر اهل باطل غلبه داده، داد مظلومان را از ستمگران می گیرد.
زمان رجعت
رجعت با اندک فاصله بعد از ظهور ولی عصر (عجّل الله فرجه الشریف) و پیش از شهادت آن حضرت و برپاشدن قیامت واقع خواهد شد. و بازگشت به دنیا طبق روایات اختصاص به مؤمن خالص و کافر خالص دارد. کما اینکه امام صادق (علیه السّلام) در این باره فرموده: «بازگشت به دنیا عمومی نیست بلکه اختصاص دارد به کسانی که به مرتبه ایمان کامل و یا شرک محض رسیدند.» ولی بازگشت گروه مؤمنان اختیاری است چنانچه امام صادق (علیه السّلام) می فرماید: «هنگام ظهور حضرت مهدی (عجّل الله فرجه الشریف) (فرشتگان الهی) بر قبر اهل ایمان وارد می شوند و به او می گویند: ای اهل ایمان همانا صاحب و مولایت ظهور کرده است، اگر خواستی با اختیار و اراده خود به او می پیوندی و یا در جوار کرامت و رحمت پروردگارت باقی بمانی.»
دیدگاه عقل
رجعت از دیدگاه عقل نیز ممکن است، زیرا قدرت بی نهایت خداوند ایجاب می کند که همان گونه که توانسته است انسان را از نطفه به وجود آورده، پس از مردن نیز می تواند او را دوباره به دنیا بازگرداند. زیرا قدرت خدای متعال بر همه ممکنات احاطه دارد و احدی از پیروان ادیان آسمانی در این امر تردید نداشته است.بنابراین اگر کسی بخواهد امکان رجعت را انکار کند، باید به یکی از دو امر گردن نهد: یا قبول کند که زنده شدن مردگان حتی در روز رستاخیز به طور کلی محال است که التزام به این امر مخالف اصل پذیرفته شده عقلی و دینی _ معاد _ است. یا اینکه قدرت خداوند را نسبت به زنده کردن مردگان نفی کند در حالی که هیچ شکی در قدرت خداوند هم وجود ندارد. بلکه این مطلب نسبت به امت های گذشته بارها تحقق یافته است، و با توجه به این که دو فرض فوق، هر دو باطل هستند می توان گفت هم قابلیت قابل یعنی زنده شدن و بازگشت به دنیا و هم فاعلیت فاعل، یعنی قدرت خداوند محرز و غیرقابل انکار است.
← کلام ابو علی سینا
...