خیار کبر

«خیار کبر» به میوه گیاه کبر اشاره دارد، گیاهی خاردار و پرشاخ و برگ که معمولاً بر روی زمین گسترده می‌شود و برگ‌های باریک و سبز روشنی دارد. گل‌های آن چهار قسمتی و سفید و معطر بوده و وسط گل آن مانند مو است. میوه این گیاه که خیار کبر نامیده می‌شود، تقریباً به اندازه و شکل بلوط است و رنگ سبز با خطوط موازی سبز یا زرد کم‌رنگ دارد؛ داخل میوه قرمز و پر از دانه‌های کوچک و لزج است. ریشه کبر محکم، طولانی و با پوست ضخیم است و پس از خشک شدن از مغز چوبی جدا می‌شود؛ این گیاه می‌تواند تا سی سال عمر کند و بومی مناطق مدیترانه‌ای مانند قبرس، ایتالیا، یونان، آفریقای شمالی و بخشی از آسیا است. در ایران، کبر در بلندی‌های بالای ۲۵۰۰ متر استان‌هایی چون ایلام، فارس، بوشهر، کرمانشاه، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و یزد می‌روید و به نام‌های محلی مختلفی مانند یاردون، لیجین و لگجی شناخته می‌شود. میوه رسیده کبر در برخی مناطق مثل رامهرمز بیشتر خام خورده می‌شود و بخشی نیز به صورت ترشی تهیه می‌گردد و غذای محبوب روباه در بهار است. از نظر طب سنتی، ریشه و میوه کبر خواص درمانی فراوان دارد و برای باز کردن گرفتگی‌های طحال و کبد و پاکسازی ماده سودایی توصیه شده است. پوست و پرورده آن معرق، آرام‌کننده، مدر و نرم‌کننده است و در درمان سرفه، حملات آسم، دانه‌های پوستی، دردهای مفصلی، نقرس و بیماری‌های سیستم عصبی ناشی از سردی و رطوبت بسیار مفید است. همچنین ترکیب کبر با ادویه‌های معطر مانند سنبل‌الطیب، اسطوخودوس، اذخر و عسل خاصیت تحلیل برندگی ترشحات لزج سینه و قاطع بلغم دارد.