حمل بر سبیل کیف

[ویکی فقه] حمل بر سبیل کیف یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای از اقسام حمل عَرَضی است.
حمل بر سبیل کیف نوعی از حمل عرضی است که محمول آن، حالت و چگونگی موضوع را بیان می کند؛ مانند: انسان سفید است.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • خوانساری، محمد، منطق صوری. • ابن سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق).• قوام صفری، مهدی، ترجمه برهان شفا.
۱. ↑ ابن سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۳، ص۲۳۲.۲. ↑ قوام صفری، مهدی، ترجمه برهان شفا، ص۳۳۴.
...

💡 وقتى بعد از قتل ((حكيم به جبله )) و يارانش و بيرون راندن ((عثمان بن حنيف )) والىبصره، شهر به طور كامل به تصرف عايشه وطلحه و زبير در آمد؛ طلحه و زبيردرباره نماز گزاردن با مردم اختلاف نظر پيدا كردند. به اين معنا كه هر كدام مىخواستند امام جماعت او باشد! و هر يك از اين بيم داشت كه نماز گزاران وى در پشت سردوستش، حمل بر تسليم وى نسبت به او و خشنودى وى به تقدم او باشد!

💡 و وراثت در آيه شريفه بايد حمل بر همين معنا كه گفتيم بشود، وقبول نداريم كه در لغت حقيقت در وراثت مال و مجاز در وراثت علم وامثال آن باشد، بلكه حقيقت در اعم از وراثت مال و علم و منصب است، و اين غلبهاستعمال در عرف فقها است كه باعث شده معناى وراثتمال مبادرت به ذهن كند و نظير منقولات عرفى شود.

💡 ولى جمعى از مفسرين گفته اند: استثناى (الا خطا) منقطع است و در توجيه گفتار خودگفته اند: اگر جمله:( الا خطا) را حمل بر حقيقت استثناء نكرديم براى اين بود كهاگر اينطور حمل مى كرديم برگشت معنايش به امر بهقتل خطا و يا حداقل مباح بودن آن مى شد و معنايش اين مى شد كه مؤ منين بايد - و ياحداقل مى توانند - به خطا مؤ منين را بكشند، اين بود توجيه مفسرين مزبور0

💡 و نيز در اين صورت بعضى از وجوهى كه درذيل (اذا دعاكم لما يحييكم ) و همچنين در ذيل (ان اللهيحول بين المرء و قلبه ) ذكر شد تاييد مى شود، و بايد به پيروى از سياق، آيهشريفه را حمل بر آن وجه نمود هر چند آيه به اعتبار خودش و با صرفنظر از سياق،معناى وسيع ترى را افاده مى كند، و معلوم است كه دانشمندان بصير از تشخيص آن وجهعاجز نيستند، و خدا راهنما است.