حرف فاعل

حرف فاعل. [ ح َ ف ِ ع ِ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) پساوند صفت فاعلی. شمس قیس گوید: کاف و الف و راء است که در اواخر افعال معنی فاعلیت دهد، چنانکه کردگار و آفریدگار و آموزگار ودر اواخر اسماء و صفات معنی نعت دهد، چنانکه سازگارو کامگار و آموختگار و نزدیک بدین معنی یادگار و روزگار. ( المعجم فی معاییر اشعارالعجم ص 166 ). رجوع به «گار» شود. و نیز در عنوان حرف فاعل و صفت گوید: الفی است که در اواخر اصول، معنی فاعلیت دهد، چنانکه دانا و بینا و شنوا و گویا و در آخر نعوت معنی اتصاف دهد بدان صفت، چنانکه زیبا و شکیبا. ( المعجم ص 154 ).

و آن کاف و الف و رائ است که در اواخر افعال معنی فاعلیت دهند

💡 حرف واو در صدر اين جمله، مفيد حالت است و جمله، ممكن است حال براى فاعل (تُخرجون ) يا (فريقاً) يا هر دو باشد(888)؛ در اين صورت، جمله (و إ ن ياءتوكم...) معترضه است (889) و وجه تقديم آن يا تاءخير جمله حاليه، اين است كه در كنار دو جمله (اءفتؤ منون ببعض الكتاب و تكفرون ببعض ) قرار گيرد تا از اين طريق، بطلان افعال متناقض آنان بيشتر ظاهر شود.