«جبل بنی هلال» نام کوهی تاریخی و جغرافیایی است که در منطقه حوران از نواحی سرزمین شام و اطراف دمشق قرار داشته و در منابع قدیمی جغرافیایی از آن یاد شده است. این کوه در گذشته به عنوان یکی از نقاط شناختهشده طبیعی منطقه مطرح بوده و پیرامون آن روستاها و آبادیهای متعددی شکل گرفته است. در توصیفهای تاریخی آمده است که در اطراف این کوه، قریههایی وابسته وجود داشته که از جمله آنها روستایی به نام مالکیه ذکر شده است. این منطقه به دلیل ویژگیهای طبیعی و وجود منابع آب، از اهمیت زیستی و کشاورزی برخوردار بوده و زندگی ساکنان آن به طبیعت کوهستانی وابسته بوده است. در برخی منابع کهن اشاره شده است که در یکی از روستاهای این ناحیه ظرف یا قدحی چوبین وجود داشته که به باور مردم به پیامبر اسلام نسبت داده میشده و جنبهای تاریخی و اعتقادی پیدا کرده است. همچنین به دلیل فراوانی آب و جریانهای طبیعی در این کوه، آن را «جبل الریان» نیز نامیدهاند که به معنای کوه سیراب یا پرآب است. این نامگذاری نشاندهنده ویژگیهای طبیعی منطقه و وجود آبهای جاری و فراوان در آن دوران بوده است. جبل بنی هلال در متون جغرافیایی اسلامی به عنوان بخشی از توپوگرافی شام معرفی شده و در کنار دیگر کوهها و مناطق حوران توصیف شده است. اهمیت این کوه بیشتر در منابع تاریخی و جغرافیایی قدیم دیده میشود و امروزه بیشتر جنبه تاریخی و مطالعاتی دارد. بنابراین «جبل بنی هلال» به کوهی در منطقه حوران شام گفته میشود که به دلیل ویژگیهای طبیعی و روایتهای تاریخی پیرامون آن در منابع قدیمی ذکر شده است.
جبل بنی هلال
لغت نامه دهخدا
جبل بنی هلال. [ ج َ ب َ ل ِ ب َ هَِ ] ( اِخ ) این کوه در حوران از سرزمین دمشق است و قریه های بسیاری از توابع آن است و از جمله آنها قریه ای است که به مالکیه معروف است و قدح چوبینی در آنجا است که گویند قدح رسول خدا ( ص ) میباشد. ( از معجم البلدان ). این کوه را بجهت ریزش فراوان آب «جبل الریان » نیز گویند. ( از نخبة الدهر دمشقی ص 200 ).
فرهنگ فارسی
از سرزمین دمشق است