تعارض قیاس و خبر واحد

[ویکی فقه] تعارض قیاس و خبر واحد، تنافی نتیجه قیاس با مدلول خبر واحد را می گویند.
تعارض قیاس و خبر واحد، از اقسام تعارض ادله اجتهادی، و به معنای تنافی میان مدلول قیاس و خبر واحد می باشد.
حکم
اصولیون اهل سنت، اجماع دارند که در تعارض قیاس و خبر واحد اگر جمع میان آنها ممکن نباشد دلیل ظنی ارجح، مقدم است. ولی در این که کدام یک از این دو ارجح می باشد، اختلاف دارند؛ بیشتر آنها همانند « ابوحنیفه »؛ « شافعی » و « احمد » خبر واحد، و برخی دیگر هم چون « مالک » و « ابوالحسین معتزلی » قیاس را مقدم دانسته اند.

💡 99- -مجلد 16 چاپ جديد ص 316 نقل از امالى شيح طوسى، و بايد دانست كه راوىخـبـر عـلى بـن مـحـمـد بن رباح نحوى است كه روايت را براى موقعيت واهميت علم نحو روايتكرده و خبر واحد است.

💡 از همه مهمتر حديث شريف ثقلين را مورد مناقشه قرار داده و مى گويد: خبر واحدى است كهبه الفاظ مختلف از پيامبر نقل شده و در حالى كه مراد آن حضرت معلوم نيست، قدرتمعارضه اى با مطالب قطعى و يقينى را ندارد، اما خبر وقول يك نفر صوفى را با اينكه متصل به هيچ منبع از منابع وحى نيست و از قرآن اتخاذنشده است و خبر واحد هم هست، بدون چون و چرا مى پذيرد و ديگراشكال عدم قدرت معارضه آن با روايات و سنّت قطعى و يقينى را متعرض نمىشود.(361) ((وهذا من اعجب العجايب واغرب الغرايب )).