تصریف فعل

{conjugation} [زبان شناسی] تصریفی که صورت های مختلف فعل، یا صیغگان فعل، را به دست می دهد

تصریفی که صورت‌های مختلف فعل، یا صیغگان فعل، را به دست می‌دهد.

💡 در زبان فارسی همچون بسیاری از زبان‌های دنیا، از نظر معنایی سه نوع جهت وجود دارد که عبارتند از: معلوم، مجهول و میانه. ساخت‌های میانه در زبان فارسی همچون مجهول مشتمل بر یک موضوع هستند. فعل‌های میانه در فارسی اما تصریف جداگانه‌ای ندارند و به لحاظ صرفی، شبیه صورت معلوم خود می‌باشند؛ اما به لحاظ نحوی و معنایی به مجهول‌ها شباهت دارند.

💡 در لاتین برای تصریف جنس، شمار و حالت در صفتها، اسمها و ضمیرها با فرایندی که اصطلاحاً صرف نامیده می‌شود، انجام می‌شود. نشانگرها نیز در فرایندی به نام صرف فعل به ریشه فعل‌ها برای نشان دادن شخص، شمار، زمان، جهت، وجه و نمود می پیوندد. برخی از واژگان، مانند قیدها، حروف اضافه و حرف ندا، صرف‌ناپذیر هستند و هیچ‌یک از مراحل را نمی‌گذرانند.

💡 در زبان فارسی همچون بسیاری از زبان‌های دنیا، از نظر معنایی سه نوع جهت وجود دارد که عبارتند از: معلوم، مجهول و میانه. ساخت‌های میانه در زبان فارسی همچون مجهول مشتمل بر یک موضوع هستند. فعل‌های میانه در فارسی اما تصریف جداگانه‌ای ندارند و به لحاظ صرفی، شبیه صورت معلوم خود می‌باشند؛ اما به لحاظ نحوی و معنایی به مجهول‌ها شباهت دارند.

💡 اشتباهی که در اینجا ممکن است پیش آید، این است که بعضی افراد پسوند مصدر را فقط «-َن» می‌پندارند به این دلیل که با حذف نون از مصدر، بن فعل ماضی (یعنی فعل ماضی سوم شخص مفرد) حاصل می‌شود و از این قرار حرف «ت» را در مصدر و ماضی یکی دانسته‌اند.ولی این نکته درست نیست؛ یعنی حرف «ت» (یا در بعضی موارد «د») در بن ماضی جز تصریفی دیگری است.