دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] نهضت ترجمه از آثار دانشمندان عربی و اسلامی در غرب موجب بهره برداری از تمدن و دانش مسلمانان و سبب پیشرفت علم و تمدن غربی شد. در پی به وجود آمدن نهضت ترجمه و ظهور ترجمه ها، چهره فرهنگی و علمی اروپا کاملاً تغییر کرد و حتی بعضی از آثار و اندیشه های یونانی از خطر نابودی محفوظ ماندند.
طی سده های فرمانروایی مسلمانان (از سده دوم تا پنجم ) بر بسیاری از سرزمین های غربی، از جمله اسپانیا (اندلس ) و بخشهایی از ایتالیا، دانشمندان غربی با فرهنگ و تمدن و دانش مسلمانان آشنا شدند و توجه آنان به فرهنگ و تمدن اسلامی جلب شد؛ از این رو، از سده پنجم که مسیحیان مجدداً بر آن سرزمین ها غلبه یافتند، برای پیشرفت و توسعه فرهنگ و تمدن خود، از منابع و آثار و مراکز علمی و فرهنگی مسلمانان، بویژه از مکتوبات آنان، بهره فراوانی بردند. دانشمندان غربی، علاوه بر سفر به سرزمین های مذکور برای کسب علوم و معارف اسلامی در مدارس و مراکز اسلامی، مهم ترین و اساسی ترین راه بهره گرفتن از این علوم را ترجمه آثار علمی عربی می دانستند، زیرا در کتابخانه های اسلامی گنجینه های ارزشمندی از آثار علمی یونانیان که به عربی برگردانده شده بود وجود داشت و نیز دانشمندان اسلامی در رشته های گوناگون مانند فلسفه و ریاضی و نجوم و پزشکی آثاری داشتند که بهره برداری از آن ها سبب پیشرفت علم و تمدن غربی شد.
مسیر آشنایی غرب با تمدن اسلامی
به طور کلی، آشنایی غربی ها با فرهنگ و تمدن و دانش مسلمانان ابتدا از طریق اسپانیا و سپس از طریق ایتالیا بود. دو شهر تولدو (طُلَیطُله ) و سیسیل (صِقِلیه ) که از اواخر سده اول / اوایل سده هشتم، به ترتیب تا ۴۷۸/ ۱۰۸۵ و ۴۵۳/ ۱۰۶۱، در تصرف مسلمانان بود، بعد از بازپس گیری مسیحیان، به مراکز اصلی ترجمه متون عربی به لاتینی و دیگر زبان های اروپایی تبدیل شد و مترجمان بسیاری از نقاط گوناگون به این دو شهر آمدند.
تاثیر نهضت ترجمه بر اروپا
در پی به وجود آمدن نهضت ترجمه و ظهور ترجمه ها چهره فرهنگی و علمی اروپا کاملاً تغییر کرد. بسیاری از آثار یونانی که اصل آنها باقی نمانده بود ولی ترجمه عربی آنها محفوظ بود، با ترجمه به لاتینی، دوباره در اختیار دانشمندان و محققان غربی قرار گرفت. هر چند که پیش از این تاریخ، برای ترجمه مستقیم برخی متون یونانی به لاتینی، بویژه بخشی از آثار افلاطون و ارسطو، تلاش هایی صورت گرفته بود و خصوصاً کسانی مثل بوئتیوس (۴۸۰ـ۵۲۴ میلادی ) و ژان اسکات اریژن (۱۹۵ـ۲۶۳/ ۸۱۰ ـ ۸۷۷) سهم فراوانی داشتند، ولی عمده آشنایی غربیان با اندیشه ها و آثار یونانیان، خصوصاً سنّت ارسطویی، از طریق ترجمه عربی آن آثار بود.
سیر نهضت ترجمه در غرب
...
