بانکهای تخصصی به نوعی از بانکها گفته میشود که برخلاف بانکهای عمومی و تجاری، فعالیت اصلی آنها بر یک یا چند بخش مشخص اقتصادی مانند کشاورزی، صنعت، مسکن یا سایر حوزههای تولیدی متمرکز است. این بانکها با هدف حمایت از توسعه اقتصادی در بخشهای خاص ایجاد میشوند و به جای ارائه خدمات گسترده بانکی، منابع مالی خود را به صورت هدفمند در همان حوزه تخصصی سرمایهگذاری میکنند. یکی از ویژگیهای مهم این بانکها این است که چون در بعضی بخشهای تولیدی سود زیادی به دست نمیآید، دولت بیشتر در راهاندازی و اداره آنها نقش دارد و مسئولیت اصلی آنها را بر عهده میگیرد تا فعالیتشان ادامه پیدا کند و هدفهای اقتصادی کشور تأمین شود. در بسیاری از موارد، دولتها برای پیشبرد برنامههای توسعهای خود، سرمایهگذاری اصلی این بانکها را بر عهده میگیرند و مدیریت آنها نیز توسط نهادهای دولتی انجام میشود. برای مثال، بانکهای کشاورزی به عنوان یکی از انواع بانکهای تخصصی، با هدف بهبود تولیدات کشاورزی، حمایت از کشاورزان و افزایش سطح معیشت در روستاها ایجاد شدهاند. همچنین بانکهای صنعتی نیز در راستای توسعه، نوسازی و گسترش واحدهای تولیدی و صنعتی فعالیت میکنند و با ارائه وام و تسهیلات مالی به رشد بخش صنعت کمک مینمایند. این نوع بانکها به دولت امکان میدهند تا سیاستهای اقتصادی خود را در بخشهای مهم به صورت مستقیم اجرا کند و زیرساختهای تولیدی کشور را تقویت نماید. در برخی دورهها، به دلیل تثبیت سودآوری این بانکها، مشارکت بخش خصوصی و حتی سرمایهگذاران خارجی نیز در آنها افزایش یافته است. بانکهای تخصصی در مجموع نقش مهمی در هدایت سرمایهها به سمت بخشهای اولویتدار اقتصاد و تحقق اهداف توسعهای کشورها دارند. بنابراین میتوان گفت این بانکها ابزار مهمی برای برنامهریزی اقتصادی و حمایت از بخشهای تولیدی محسوب میشوند.
بانک های تخصصی
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] بانک های تخصصی در رشته های خاص، از جمله کشاورزی و صنعت سرمایه گذاری می کردند.
از آنجایی که این بانک ها مانند بانک های تجاری سودآوری مطمئن نداشتند و همچنین به علت عدم اطمینان سرمایه داران از آینده بخش های صنعتی و کشاورزی ایران، عموماً دولت در آن ها سرمایه گذاری می کرد و مسئول و گرداننده اصلی آنها، مأموران دولتی و وزارتخانه ها بودند. تنها زمانی که سودآوری این بانک ها تثبیت شد (اواخر دهه ۱۳۵۰ـ۱۳۶۰ش) سرمایه گذاری بخش خصوصی و حتی سرمایه های خارجی در این گونه بانک ها رواج یافت.
بانکهای کشاورزی
بانکهای کشاورزی، گروهی از بانک های تخصصی هستند. با توجه به این که در برنامه های عمرانی دولت بهبود و اصلاح امور کشاورزی اهمیت خاصی پیدا کرده بود، از اواخر دهه ۱۳۲۰ـ۱۳۳۰ ش، این بانک ها به وجود آمد و بتدریج بر تعداد آن ها افزوده شد. هدف از تأسیس این گونه بانک ها آن بود که با سرمایه گذاری در یک یا چند بخش کشاورزی، دولت به برنامه های عمرانی خود در زمینه بهبود و اعتلای تولید کشاورزی و رشد سطح معیشت کشاورزان، دست یابد.
بانکهای صنعتی
از جمله بانک های تخصصی اند که فعالیت عمده آن ها گسترش، نوسازی و ایجاد صنایع کوچک ایران بود. این بانک ها مؤسسات اعتباری بودند که، با پرداخت وام و اعتبار، به بهبود و ایجاد واحدهای تولیدی و صنعتی و معدنی کمک می کردند. مهمترین این بانک ها در ایران عبارت بودند از:
← بانک های ساختمانی
...