باب همایون استانبول

[ویکی فقه] بابِ همایون، دروازه سلطنتی، مدخل اصلی بارویِ بیرونیِ سرای جدید سلطان یا طوپقاپو سرای در استانبول می باشد.
این بنای عظیم چهارگوش در پشت مسجد ایاصوفیه واقع است و از طریق درگاهی مرتفع و دوطاقه به نخستین حیاطِ سرای راه دارد.
قسمت های مختلف بنا
در دوسوی گذرگاهی که حدفاصل مدخلهای بیرونی و درونی است، اتاق های قاپوچیها که از دروازه محافظت می کردند، قرار دارد. در طاقچه های عمیق جلوخان یا نزدیک آن ها سرِ بریده مجرمان سیاسی به نمایش گذاشته می شد. بر سرِ در ورودی، آیاتی از قرآن مجید به خطی خوش نقش بسته و در پایین آن در کتیبه ای به زبان عربی اشاره شده که دیوارِ سرای به فرمان سلطان محمد ثانی در رمضان ۸۸۳ بنا شده است.
مرمت این بنا
طُغراهای محمود ثانی و عبدالعزیز بر بالای دروازه حکایت از برخی مرمت های جدیدتر دارد.
ویرانی طبقه فوقانی درگاه
...

💡 بابِ عالی یا باب همایون یا دیوان همایون عنوان رایج دیوان وزیر اعظم عثمانی در سده‌های هجدهم و نوزدهم است. از دیرباز به کاخ سلاطین عثمانی و بعدها به کاخ وزیر اعظم که محل اداره امور دولت و مرکز حل و فصل امور مردم بود درگاه (قاپی) می‌گفتند.

💡 در نیمه اول ۱۳۰۴ قمری، نیرالملوک وزیر علوم با همکاری امین‌السلطان وزیر مالیه با خرید و تخریب خانه‌های ضلع جنوبی مدرسه، تالار بزرگ نمایش را ساخت تا ناصرالدین‌شاه، که در سفر فرنگ با تئاتر آشنا شده‌بود، در آن تئاتر تماشا کند. درِ اصلی مدرسه در آغاز به خیابان باب همایون باز می‌شد که بنا به مصالحی آن را بستند و ورودی مدرسه را به خیابان ناصریه یا ناصر خسرو امروزی باز کردند.

💡 این خیابان در اوایل حکومت رضا شاه، به مناسبت ورود ملک فیصل اوّل پادشاه کشور عراق به تهران تمیز و آسفالت گردید. آسفالتی که از سردر الماسیه (ساختمان دارائی فعلی) یعنی انتهای خیابان باب همایون شروع و به میدان توپ‌خانه و اطراف آن ختم شد.

💡 خیابان باب همایون نام خیابانی قدیمی در شهر تهران است. این خیابان یکی از اولین خیابان‌های شهر تهران است که سنگفرش و بعدها آسفالت شده‌است. امروزه این خیابان در منطقه ۱۲ شهرداری تهران واقع بوده و بورس فروش غذا و اغذیه است.