💡 فاطمیان مصر حدود دو قرن (۹۰۹ م. / ۱۱۷۱ م) بر بخش بزرگی از شمال آفریقا، خاورمیانه و دریای مدیترانه حکمرانی کردند. آنها پیشوایان مذهب اسماعیلی بودند و به گسترش علم، هنر و بازرگانی پرداختند. شهر قاهره، که مرکز خلافت فاطمیان بود، به دستور خلیفه المعز لدینالله (خلافت ۳۶۵–۳۴۱ ه.ق/۹۷۵–۹۵۲ م) ساختهشد؛ وی در ۶ رمضان ۳۶۲ ه.ق به تخت نشست. او دستور بناکردن مسجد الازهر را داد؛ همچنین در ۳۷۸ ه.ق / ۹۸۸ م. آن را به دانشگاه تبدیل کرد و تا اتمام دوران فاطمیان، داعیان در آن مشغول تدریس و تحصیل بودند. وی همچنین اصلاحاتی در نحوهٔ تعلیم اسماعیلیان ایجاد کرد. داعیان اسماعیلی موفق شدند پیش از سال ۳۴۷ ه.ق / ۹۵۸ م. حاکم سند را به کیش اسماعیلی درآورند و مولتان را به دارالهجره تبدیل کنند. در زمان ابومنصور نزار العزیزبالله (خلافت ۳۸۶–۳۶۵ ه.ق/۹۹۶–۹۷۵ م) فاطمیان به اوج قدرت خود رسیدند و بر سرزمینهای مختلف از جمله شام، یمن، حجاز و شمال آفریقا تا اقیانوس اطلس تسلط یافتند.