اقسام علوم حدیث

[ویکی فقه] در کلمات اهل فن اعم از شیعه و سنی، درباره زیر مجموعه های علوم حدیث و نیز نامهای مختلفی که بر هریک گذاشته شده، اختلاف و گاهی تناقض وجود دارد. هدف این نوشته، تعریف اجمالی هریک و شناساندن تفاوتهای آنها با همدیگر و نیز بیان ثمراتی است که بر هریک مترتب می گردد.
مباحث مربوط به دانش حدیث، در مرحله اول شکل گیری، انواع گوناگونی داشته و در عین کثرت مباحث، در موضوع و نتیجه و روش از همدیگر جدابودند. با زیادشدن تدوین و تصنیف حدیث، هر عالمی به بخشی از مباحث حدیث روی آورد و درنتیجه، علوم مربوط به حدیث فراوان شد.. مرحوم مامقانی، سپس از میان علوم مربوط به حدیث، شش علم را برمی شمارد و درباره تعریف و نتیجه و کتابهای آن علم، بحث می کند. آن شش علم عبارتند از:۱ـ علم جرح و تعدیل۲ـ علم رجال الحدیث۳ـ علم مختلف الحدیث۴ـ علم علل الحدیث۵ـ علم غریب الحدیث۶ـ علم ناسخ الحدیث و منسوخه.

💡 مطلب اول: درباره اقسام علوم شرعى و دانشهاى دينى و علوم عقلى و ادبى كه زيربناى علوم دينى هستند

💡  فصلاول: در اقسام علوم شرعى و دانشهاىاصيل دينى

💡 به حكم اين مقدّمه كه در اقسام علوم حكمت بيان گشت لازم است كه اساس اين كتاب را كهدرباره اقسام حكمت عملى است بر سه مقاله بنيان بگذاريم كه هر مقالهشامل بر يكى از اقسام آن است و ناچار هر مقاله اى در چند باب وفصل برحسب مسائل گنجانده شود. و اكنون بهتفصيل اين فهرست مى پردازيم:

💡  مطلب اول: درباره اقسام علوم شرعى و دانشهاى دينى و علوم عقلى و ادبىكه زيربناى علوم دينى هستند

💡 به فَطنتِ ارسطو و حکمتِ افلاطون اتّصاف داشت و در اواخر عمر به تکمیل اقسام علوم موفق گشته، دقائقِ فنونِ عقلی و نقلی را بر لوحِ خاطر نگاشت، و چنان‌که: