افتابه لگن

( آفتابه لگن ) آفتابه لگن. [ ب َ / ب ِ ل َ گ َ ] ( اِ مرکب ) ابریق و لگنی فلزین برای شستن دست و دهان پیش و بعد از طعام.

( آفتابه لگن ) ( ~. لَ گَ ) (اِمر. ) آفتابه و لگن برای شستن دست و دهان قبل و بعد از غذا.

( آفتابه لگن ) آفتابه و لگن که از فلزی مانند برنج یا مس ساخته می شود و گاه در سر سفره برای شستن دست ودهن می آوردند.

( آفتابه لگن ) ( اسم ) آفتابه و لگن فلزین برای شستن دست و دهان پیش از طعام خوردن و پس از آن
ابریق

آفتابه لگن. آفتابه لگن ( آفتابه و لگن ) وسیله ای بوده که برای شستشوی دست و دهان قبل و بعد از خوردن غذا، کاربرد داشته است.
در دوره قاجار نوکران آفتابه و لگن را همراه حوله سر سفره می آوردند و اشخاص قبل و بعد از غذا دست و دهان خود را می شستند. انواع مسی و برنجی و تزئینی آن برحسب توان مالی صاحب خانه ساخته می شد. از آفتابه برای شستن و از لگن برای جمع آوری آب زاید استفاده می شود. ضرب المثل معروف «آفتابه لگن هفت دست، شام و نهار هیچی» کنایه به وجود و اهمیت حواشی بیش از متن اشاره دارد.

💡 از معروف‌ترین اقلام ساخته‌شدهٔ جواهرات ملی می‌توان به تاج پهلوی، دریای نور، کمربند زرین، جقه نادری، تاج کیانی، کرهٔ جواهرنشان و ساعت اهدایی ملکه ویکتوریا به ناصرالدین‌شاه اشاره نمود. علاوه بر این اقلام، صدها قطعهٔ ساخته‌شده مانند کوزه‌های قلیان، کلاه مرواریددوزی شده، انفیه‌دان زمرد، شمعدان مرصع، آفتابه لگن مرصع، تنگ زرین، ظرف‌ها و سرپوش‌های غذا از طلا، گلدان و آینه و شمعدان، سر قلیان، قندان، قوری، سینی، کاسه، شمشیر و قمه، انگشتری‌های مختلف، سر علم، انواع جقه، انواع قلمدان و ساعت، انواع گل و سنجاق سینه، انواع گل کمر، انواع تفنگ مرصع، انواع سنجاق، هزاران مسکوک مختلف، قوطی، مدال، جبه‌ها و شنل‌های مرواریددوزی شده، انواع نشان‌های دول مختلف، سپر، کلاه، قهوه‌خوری و هزاران قطعه جواهرات بسیار نفیس پیاده بخشی از این گنجینه را تشکیل می‌دهند.

💡 در دوران قاجار، میناکاری کمی از تب و تاب افتاد و به اشیایی مانند سر قلیان و کوزه قلیان و کوزه و بادگیر قلیان محدود شد. در کاخ گلستان تاجی میناکاری شده از مس مربوط به آغامحمدخان دیده می‌شود. در دربار شاهان این سلسله به ویژه ناصرالدین شاه که قلیان کشیدن از سرگرمی‌هایش بود، قلیان‌های میناکاری شده وجود داشت. در خانه‌های اشراف و بزرگان نیز قلیان، کمربند، آفتابه لگن، انفیه‌دان، گلاب‌پاش، گوشواره، اشکدان و قوطی سیگار میناکاری شده نیز به چشم می‌خورد.