اصل در تمییز

[ویکی فقه] این نوشتار به بررسی چند اصل پیرامون تمییز پرداخته و در ضمن هر اصل از امکان مخالفت با آن و موارد مخالف در صورت امکان، بحث می کند.اصل در تمییز، از مجموعه مباحث باب تمییز است که به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می گیرد؛ از این رو به خواننده ی محترم توصیه می شود جهت فهم مطالب این نوشتار و شناخت جایگاه و اهمیت عنوان آن به مدخل تمییز و مطالب مذکور در آن مراجعه کند.
اصل در کاربرد تمییز این است که در کلام ذکر شود؛ اما گاهی با این اصل مخالفت شده و تمییز از کلام حذف می شود و آن در صورتی است که نسبت به آن، علم وجود داشته باشد؛ مانند: «عَلَیْها تِسْعَةَ عَشَرَ»؛ «نوزده نفر (از فرشتگان عذاب) بر آن گمارده شده اند!». در این آیه شریفه لفظ تِسعَةَ عَشَرَ، ممیَّز می باشد که تمییز آن (ملکاً)، با وجود این قرینه که آیه مذکور و آیات قبل به بیان حالات قیامت پرداخته و مامورین عذاب، فرشتگان هستند، معلوم بوده و از کلام حذف شده است؛ تقدیر عبارت تِسْعَةَ عَشَرَ مَلَکاً بوده است.
تاخّر تمییز از عامل
در تمییز اصل بر این است که بعد از عامل خود ذکر شود ولی گاهی در تمییز نسبت با این اصل مخالفت شده و تمییز بر عامل خود مقدّم می شود. تقدّم تمییز نسبت بر عامل خود در صورتی است که عامل آن متصرّف (فعل متصرف، فعلی است که همیشه به صورت یک صیغه واحد نیست بلکه به صیغه های دیگری می آید همچون عَلِمَ که به صورت یَعلَمُ و اعْلم نیز می آید. در مقابل، فعل غیر متصرف است که فقط به یک صیغه می آید. مانند: عسی و تعال.) (غیر جامد) باشد؛ مانند: «اَنَفساً تَطیبُ بِنَیلِ المُنی؟»؛ در این مثال نَفساً تمییز نسبت بوده که بر عامل خود (تَطیبُ) مقدّم شده است.نکته: در صورتی که عامل، فعل یا شبه فعل باشد قرار گرفتن تمییز بین عامل و معمول جایز است؛ مانند: «طابَ نفساً علیٌّ»؛ در این مثال عامل تمییز، فعل (طابَ) بوده و تمییز (نفساً) بین عامل (طابَ) و معمول (علیٌّ) قرار گرفته است.
جامد بودن تمییز
اصل در کاربرد تمییز این است که جامد باشد اما گاهی با این اصل مخالفت شده و تمییز در کلام به صورت اسم مشتق ذکر می شود؛ مانند: «فَاللَّهُ خَیْرٌ حافِظاً وَ هُوَ اَرْحَمُ الرَّاحِمینَ»؛ «خداوند بهترین حافظ و مهربان ترین مهربانان است». در این آیه شریفه حافِظاً اسم مشتقی است که تمییز واقع شده است.
مفرد بودن تمییز
...

💡 و اين همان معنايى است كه در جاى ديگر نقل نموده فرموده است: (ان رسولكم الذىارسل اليكم لمجنون ) بعضى گفته اند: مقصود از مسحور كه به صيغه اسممفعول است ساحر و به معناى اسم فاعل است نظير كلمه ميمون و مشؤ وم كه به معناى دارندهميمنت و دارنده نحوست است كه در اصل در نسبتاستعمال شده معناى ميمنتى و مشئمتى را مى دهد (مانند همدانى و شيرازى ).

💡 ولايت اذن (حق نظر دادن ) در مصالح عامّه (امور حسبيه ) با امام عليه السّلام است. كليهمطالبى كه ذكر شد مربوط به زمان حضور امام است و اما در زمان غيبت مربوط به ((ولايتفقيه )) خواهد شد و نياز به بررسى و تشخيص حدود اختيارات فقيه دارد. و نيز اينمساءله قابل بحث است كه مقتضاى اصل در مواردى كه از راهدليل، تكليف، مشخص نشود چيست ؟

💡 و اصل در معناى صمد همان معنايى است كه از ابى جعفر دوم (عليه السلام )نقل كرديم، چون در معناى آن لغتى از مفهوم قصد گرفته شده بود، و بنا بر اين، معانىديگر و مختلفه اى كه از ساير ائمه (عليهم السلام )نقل شد تفسير به لازمه معناى اصلى است، چون همه آنها از لوازم مقصود بودن خداىتعالى است، آرى خداى تعالى مقصودى است كه هر موجودى در هر حاجتى كه دارد بهسوى او رجوع دارد، و خود او دچار هيچ حاجتى نمى شود.

💡 و نيز معلوم مى شود كه موسى و هارون يكديگر را شريك در دعوت معرفى كرده اند،ليكن موسى اصل در دعوت و قيام آن است و هارون وزير و ياور او است، ولذا فرعونخطاب را تنها متوجه موسى نموده، و از او مى پرسد پروردگار شما (موسى و هارون )كيست ؟.

💡 زبان یوچی زبان مردمان یوچی است که در ایالت اکلاهما می‌زیند. نیاکان این مردمان در اصل در جنوب سرقی آمریکا می‌زیستند و بعد در سدهٔ نوزدهم مجبور به کوچ شدند. از آنجا که ارتباط این زبان با دیگر خانواده‌های زبانی مشخص نشده، زبانی تک‌خانواده قلمداد می‌شود.

💡 ارتباط با واسطه يك اصل در ((سازمان وكالت ))بود چرا كه اين سازمان به جهت ظلمعباسيان نمى توانست آشكارا و آزادانه فعاليت كند. بنابراين، بايد در ارتباط با مردماز راه هاى استتارى بهره مى گرفت و اين، درشكل ((ارتباط غيرمستقيم ))سازگارى دارد.