اسماعیل بن احمد برقی

[ویکی فقه] برقی، ادیب، شاعر و مؤلف عربی زبان قرن پنجم بود.
برقی، اسماعیل بن احمدبن زیادة الله التُجیبی، ادیب، شاعر و مؤلف عربی زبان قرن پنجم. اهل قیرَوان بود و در المهدیه زندگی می کرد. کنیه اش ابوطاهر و شهرتش برقی بود.
اشتهارش به برقی به سبب نسبتش به منطقه بَرقه افریقیّه است.
برقی حافظه ای قوی و خطّی خوش داشت و نیکو شعر می سرود. پس از ۴۰۰ به اندلس سفر کرد.
او در شرح المختار من شعر بشار می نویسد که در ۴۰۶ در شهر مالقه اندلس بوده است.
سپس به مصر رفته و به گفته ابن ابار در ۴۱۵ در آن جا اقامت داشته است.
کلام سیوطی درباره برقی
سیوطی، به نقل از سِلَفی، می گوید که برقی نزد (ابو) یعقوب بن خَرَّزاذ نَجِیرمی و دیگر استادان مصری تعلیم یافته است.
وی همچنین از ابواسحاق حُصری بهره برده و ادب الکاتب ابن قُتیبه را از ابویعقوب نجیرمی روایت کرده است.
برقی در راه سفر به مکه، در اسکندریه با ابومروان طبنی دیدار کرد و در ۴۳۸ مراسم حج را به جای آورد.
وی در حدود ۴۴۵ درگذشت.
آثار برقی
از برقی این آثار به جای مانده است: شرح المختار من شعر بشّار، اثری بدیع که شارح در آن مآخذ شعر بشّار را ذکر و از تأثیر شعر او بر شاعران پس از خود یاد کرده است.
برقی انتساب برخی ابیات را به بشّار مردود دانسته و شاعر اصلی آن ها را شناسانده است.
این کتاب نوعی نقّادی شعر بشّار و بیان نقاط ضعف و قوّت اشعار اوست.
نسخه ای از این شرح در فهرست کتابخانه آصفیّه معرفی شده و نسخه دیگری از آن در حیدرآباد موجود است.
این شرح در ۱۳۱۴ ش /۱۹۳۵ در علیگره هندوستان به چاپ رسیده است؛ الرائق بأزهارالحدائق که مجموعه ای است در ادب و اخبار؛ شرح ابیات فی الظاآتِ احمدبن عمارالمقری که یک نسخه خطّی از آن، با تاریخ ۶۶۱، در کتابخانه رباط موجود است.

💡 دیدگاه شیعیان اسماعیلی دربارهٔ امامت، با دیدگاه شیعیان دوازده امامی و اهل سنت متفاوت است. اسماعیلیان از امام با نام‌های وجه الله(چهره خدا) و نورالله(روشنایی خدا) یاد می‌کنند؛ از نظر ایشان تفاوت میان امامان ظاهری است و از نظر باطنی تفاوتی میان ایشان نیست، و همه در یک درجه و مرتبه قرار دارند. مانند دیگر شیعیان، اسماعیلیان نیز امامت را منحصر به خاندان علی بن ابی طالب می‌دانند و به باور ایشان امام شخصی پاک است و سخن او زبان قرآن است. اسماعیلیان و شیعیان دوازده امامی، بر سر جانشینی جعفر صادق با هم اختلاف دارند؛ اسماعیلیان معتقدند که او، پسرش اسماعیل بن جعفر را به جانشینی خود منصوب کرد و پس از او محمد بن اسماعیل برحق بود. شیعیان دوازده امامی، برادر اسماعیل موسی کاظم را هفتم خود می‌دانند، و امامت اسماعیل را با این استدلال که وی پیش از جعفر صادق وفات یافته‌است، رد می‌کنند.

💡 از آخر قرن نهم اطلاعات تاریخ‌نگاران محلی شمال ایران چون ظهیرالدین مرعشی با تاریخهای صفوی کامل می‌شود، علاقه آخری به دلیل نقش مهم ایفا شده توسط میرزا علی کیا در پناه دادن به اسماعیل بن حیدر صفوی جوان متمرکز است.