احسان به والدین

[ویکی فقه] احسان به والدین (قرآن). احسان به والدین از سفارشات مهم و موکد خداوند در قرآن کریم است.
نیکی به والدین، سفارش خداوند:۱. واذ اخذنا میثـق بنی اسرءیل... وبالولدین احسانا..... ۲... وبالولدین احسـنا..... ۳... وبالولدین احسـنا... ۴. وقضی ربک الاتعبدوا الا ایاهوبالولدین احسـنا... ۵. و وصینا الانسـن بولدیه حسنا... ۶. و وصینا الانسـن بولدیه احسـنا...
اولویت احسان به والدین
اولویت احسان به والدین، در مقایسه با خویشاوندان:۱. واذ اخذنا میثـق بنی اسرءیل لاتعبدون الا الله وبالولدین احسانا وذی القربی.... (از تقدیم «والدین» بر «ذی القربی»، چنین برمی آید.) ۲. کتب علیکم اذا حضر احدکم الموت ان ترک خیرا الوصیة للولدین و الاقربین... ۳. واعبدوا الله ولاتشرکوا به شیـا وبالولدین احسـنا وبذی القربی...
اولویت احسان به مادر
اولویت احسان به مادر در مقایسه با پدر، به دلیل تحمل سی ماه رنج و تلاش برای تربیت فرزند:و وصینا الانسـن بولدیه احسـنا حملته امه کرها ووضعته کرها وحمله وفصــله ثلـثون شهرا.... (خداوند در بیان فلسفه احسان به والدین، صرفا از زحمات مادر یاد کرده است و این در حقیقت تاکید بر حق مادر و سفارش فزون تر در مورد او است.)

💡 متوكل (عمر بن فرج ) را فرماندار مكه و مدينه كرد و او به دستورمتوكل، مردم را از احسان به سادات منع مى كرد به حدى كه مردم از ترس جان، كمك بهسادات نمى كردند؛ و چنان كار اولاد اميرالمؤ منين عليه السلام سخت شده كه زنهاى علويهتمام لباسهاى ايشان كهنه و پاره شده بود و يك لباس سالم نداشتند كه نماز در آنبخوانند مگر يك پيراهن كهنه برايشان باقى مانده بود.

💡 از آنچه گذشت به دست آمد كه خداى سبحان در ازاى احسان و تربيت والدين نسبت به فرزندان دو چيز را بر فرزندان واجب كرد كه پاداش والدين به حساب مى آيد: يكى احسان به آنان، به ويژه در دوران ضعف و پيرى و ديگر دعا در حق آنها، كه ممكن است آن نيز از مصاديق احسان به حساب آيد.

💡 راز سفارش به احسان به والدين و نيامدن تصريحى اين گونه درباره همسر و فرزندان آن است كه با تشكيل خانواده، ارتباط عاطفى فرزند با پدر و مادر كاهش مى يابد و از اين رو در معرض فراموشى هستند، اما گرايش به همسر و فرزند غالباً از حد نصاب لازم نيز مى گذرد و از اين رو نيازمند سفارش نيست. در خور ذكر است، احسانى كه كه ترك آن با عقوقِ قطع رحم و ايذاى والدين همراه باشد، واجب است.

💡 عبدالله جعفر از افراد كريم النفس و بزرگوار عصر خود بود، او در ايام زندگانىخويش خدمات بزرگى نسبت به افراد تهى است و آبرومند انجام داد، او بقدرى دربذل و بخشش كوشا و بلند نظر بود كه بعضى از افراد وى را در اين كار ملامت مىكردند و به او مى گفتند: تو در اين كار احسان به ديگران راه افراط در پيشگرفته اى.

💡 و شامل انواع احسان به خلق است. عدل انسان با زيردستان و با هر كس كه به فرماناوست احسان عام و نيكى جامع است و در حقيقت احسانى كهشامل جميع مردم است و از جميع جهات احسان است، همان عدالت است. ساير احسانها،احسانهاى جزيى است، مانند عدل سعه و كليت نتواند داشت و احسان به عموم نيست.(492)