احسان به همسایه

[ویکی فقه] احسان به همسایه (قرآن). احسان به همسایه با سه اولویت در آیات قرآن کریم، از اوامر الهی است.
احسان به همسایگان دور و نزدیک، سفارش خدا: واعبدوا الله ولاتشرکوا به شیـا وبالولدین احسـنا... والجار ذی القربی والجار الجنب والصاحب بالجنب...
اولویت احسان به همسایگان
۱. اولویت احسان به همسایگان خویشاوند، در مقایسه با همسایگان غیر خویشاوند: واعبدوا الله ولاتشرکوا به شیـا وبالولدین احسـنا... والجار ذی القربی والجار الجنب والصاحب بالجنب... ۲. اولویت احسان به همسایه نزدیک، در مقایسه با همسایه دور: واعبدوا الله ولاتشرکوا به شیـا وبالولدین احسـنا... والجار ذی القربی والجار الجنب والصاحب بالجنب... (دوری و نزدیکی همسایه می تواند به لحاظ خانه او باشد.) ۳. اولویت احسان به همسایه هم کیش، در مقایسه با همسایه غیر هم کیش: واعبدوا الله ولاتشرکوا به شیـا وبالولدین احسـنا... والجار ذی القربی والجار الجنب والصاحب بالجنب.... بنابراین که دوری (الجنب) و نزدیکی (ذی القربی) به لحاظ دین و آیین باشد، مطلب فوق برداشت می شود.

💡 تذكّر 1. به نظر مى رسد كه ترتيب ذكرى موجود در آيه براساس ترتيب اهميّت بوده، هر چند با حرف ترتيب بيان نشده است. در نتيجه، با قطع نظر از ساير ادله، نفس آيه مورد بحث دليل بر آن است كه احسان به والدين مهم تر از احسان به صاحبان عناوين ديگر و احسان به ذى القربى مهم تر از احسان به ايتام و مساكين و احسان به ايتام اهم از احسان به مساكين است.

💡 1 تهذيب نفس و تزكيه روح و ساير مسائل اخلاقى كه هر كدام از آنها در حد خود، مصداقاحسان به معناى انجام كار نيك است، ولى مصداق احسان به معناى نيكى نسبت به ديگرىنيست.

💡 جوانمردى و بزرگوارى آن غلام سياه مايه شگفتى عبدالله جعفر شد، و با خود مى گفت:مردم مرا ملامت مى كنند كه در احسان به ديگران تندروى مى كنم، در حالى كه اين غلام ازمن به مراتب در احسان و بزرگوارى پيشتر و مقدم است.

💡 O حضرت على عليه السّلام درباره ى (انّما نملى لهم ليزدادوا اثما) فرمود: چه بسيارند كسانى كه احسان به آنان (از جانب خداوند)، استدراج و به تحليل بردن آنان است و چه بسيارند كسانى كه به خاطر پوشانده شدن گناه و عيوبشان، مغرورند و چه بسيارند افرادى كه به خاطر گفته هاى خوب درباره آنان مفتون شده اند. خداوند هيچ بنده اى را به چيزى همانند ((املاء)) مبتلا نكرده است.(199)