ابنسبیل در لغت بهمعنای رهگذر، رهرو و مسافر است و در اصطلاح به مسافری اطلاق میشود که در راه مانده و امکان ادامه سفر را بهدلیل نداشتن زاد و توشه از دست داده است.
احسان به ابنسبیل از جمله اعمال نیک و ضروری شمرده شده است؛ چنانکه در آیات قرآن کریم در کنار احسان به والدین، به این امر تأکید شده است. علت این تأکید، لزوم اطاعت از فرمان الهی و دوری از هرگونه تکبّر و فخرفروشی است؛ زیرا عبادت خداوند با شرک عملی از جمله بخل و خودنمایی ناسازگار است و احسان به ابنسبیل زمانی ارزشمند خواهد بود که تنها برای جلب رضایت پروردگار انجام گیرد. ثمره این احسان، جلب محبت و خشنودی خداوند متعال است. همانگونه که قرآن میفرماید خداوند متکبران و فخرفروشان را دوست ندارد، در مقابل، کسانی که با فروتنی و اخلاص به نیازمندان از جمله ابنسبیل کمک میکنند، مورد لطف و محبت ویژه الهی قرار خواهند گرفت.
احسان به ابن سبیل
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ابن سبیل در لغت به معنای رهگذر، ره رو و مسافر است و در اصطلاح به مسافری گفته می شود که در راه مانده و زاد و توشه مسافرت ندارد.
احسان به ابن سبیل لازم و ضروری است:... و بالولدین احسنا... و ابن السبیل...
علت احسان به ابن سبیل
لزوم احسان به ابن سبیل برای اطاعت از خداوند و به دور از تکبر و فخرفروشی:واعبدوا الله و لاتشرکوا به شیـا... و بالولدین احسنا... و ابن السبیل... ان الله لایحب من کان مختالا فخورا. (جمله «و اعبدوالله...» بیان توحید عملی است برای همین، پس از آن جمله تعلیلیه «ان الله لایحب...» آمده تا بفهماند بخیل و ریاکار که در آیه ۳۷ و ۳۸ ذکر شده شرک عملی دارند. نتیجه این که احسان به ابن سبیل اگر در جهت رضای خداوند باشد توحید عملی است و گرنه شرک عملی خواهد بود.)
ثمره احسان به ابن سبیل
احسان به ابن سبیل، زمینه جلب محبت الهی:... و بالولدین احسنا... و ابن السبیل... ان الله لایحب من کان مختالا فخورا. (مفهوم «ان الله لایحب من کان مختالا فخورا» این است که خداوند، غیرمتکبر و غیرفخرفروش را دوست دارد که به قرینه مقابله، مقصود، احسان کننده است.)
جمله سازی با احسان به ابن سبیل
💡 3 در كنار توحيد، احسان به والدين مطرح است. (لاتعبدوا... وبالوالدين احسانا)
💡 می نماید کاسه در یوزه گوش خلق را هر که صائب قانع از احسان به تحسین می شود
💡 چون تو در احسان به من رغبت نمائی آنچنان طبع من درشان تو مدحت سراید اینچنین