ابوالقاسم بن محمد غسانی

[ویکی فقه] ابوالقاسم بن محمد بن ابراهیم اندلسی غسانی مشهور به وزیر از اطبای قرن دهم و یازدهم هجری است. وی- چنان که ابوالعباس مقری گفته- در سال نهصد و پنجاه و پنج قمری در فارس دیده به جهان گشوده است.
او تحصیل و آموزش را در زادگاهش آغاز کرد و از محضر پدرش دانش پزشکی را آموخت. البته اطلاعی از زندگی پدر او و نیز جایگاه علمی اش نداریم، ولی چنان که از کتاب «حدیقة الازهار» بر می آید، پدرش پزشکی چیره دست بود، چرا که ابوالقاسم در گیاه شناسی، گاه به سخنان او استناد می کند.از اساتید دیگر او در زمینه طب اطلاعی نداریم، اما از اساتید او در علوم دیگر می توان به این افراد اشاره کرد:۱. احمد بن علی منجور.۲. قاضی عبدالواحد بن احمد حمیدی.۳. ابومجبر محمد بن احمد بن مجبر مساری.از زندگی و سیره علمی او گزارش چندانی در تاریخ ثبت و ضبط نشده است. تنها کسی که به گزارش احوالات وی پرداخته، ابوالعباس مقری است که وی هم با ذکر نکات مختصری در مورد وی و خانواده اش مطلب را به پایان رسانده است.
تالیفات
۱. الروض المکنون فی شرح ارجوزة ابن عزرون: ابوموسی هارون بن اسحاق بن عزرون از اطبای قرن پنجم ارجوزه ای در طب سروده که همانند تکمله ای برالفیه طبی ابن سینا به شمار می رود. غسانی این ارجوزه را برای امیر مامون بن سلطان احمد منصور سعدی نگاشته است. تاریخ پایان نگارش این اثر سال ۹۹۰ ق است.۲. مغنی الطبیب عن کتب اعداء الحبیب: مقری درباره این اثر نوشته: هنگامی که بعضی از بزرگان روم (ایتالیا) به نزد پادشاه (احمد منصور سعدی) آمده کتابی در طب به رسم هدیه به او داد و چون این کتاب به لغت بیگانه نوشته شده بود، غسانی آن را ترجمه نمود و علاوه بر آن مطالبی نیز به آن افزود. البته این کتاب اکنون به دست ما نرسیده است.۳. حدیقة الازهار فی شرح ماهیة العشب و العقار.
وفات
منابع تاریخی سخنی از سال فوت او گزارش نکرده اند، تنها همین قدر می دانیم که وی هنگام تالیف کتاب «روضة الآس» - یعنی سال ۱۰۱۲ ق- زنده بوده است چرا که ابوالعباس مقری، زندگی وی را در بخش زندگان ذکر کرده است.البته استاد محمد منونی تاریخ وفات او را سال ۱۰۱۹ ق دانسته و منبع این نظر را کتاب «الاتقان والاحکام فی شرح تحفة الحکام» تالیف محمد بن احمد میاره بیان نموده است. بسیاری از معاصرین نیز از جمله دکتر محمد حجی و خیر الدین زرکلی همین نظر را پذیرفته اند.
منبع
...

💡 به گزارش مؤلف حدود العالم ناتل، رودان، چالوس و کلار شهرک هایی‌اند اندر کوه و شکستگی‌ها و این ناحیتی است هم از طبرستان و لکن پادشاهی دیگر است و پادشاه آن استندار خوانند. ابوالقاسم بن احمد جیهانی در کتاب اشکال‌العالم می‌نویسد: از شهرهای طبرستان: آمل، ناتل، سالوس (چالوس)، کلارودان، عین‌الهم، مامَطیر، ساری، تمیشه، استرآباد، جرجان، آبسکون و دهستان است.

💡 1 - ابوالقاسم زعفرانى 2 - ابوالقاسم بن اءبى العلاء 3 - ابوالعباس ضبى 4 -ابوسعيد رستمى 5 - ابودلف خزرجى 6 - ابومحمدخان اصفهانى 7 - بديع الزمانهمدانى و بسيارى ديگر(61) ياقوت در معجم الاءدباء مى گويد: صاحب بن عباد ازپانصد شاعر صاحب ديوان مدح گفتند و از صاحبنقل شده كه گفته است مرا به صد هزار بيت فارسى و عربى مدح گفته اند.

💡 واقع شد ميان بعضى از علماى شيعه اثناعشريّه كه اسم او، ابوالقاسم بن محمّد بن ابىالقاسم حاسمى است و ميان بعضى از علماى اهل سنّت كه اسم او رفيع الدين حسين است،مصادقت و مصاحبت قديمه و مشاركت در اموال و مخالطت در اكثراحوال و در سفرها.