عمار بن یاسر

رجوع شود به:عمار یاسر (ح ۵۷ پیش از هجرت ـ۳۷ق)

[ویکی شیعه] عمار بن یاسر صحابه بلند مرتبه پیامبر(ص)، از نخستین مسلمانان و از شیعیان امام علی(ع).
عمار از یاران نزدیک امام علی(ع) و از جمله نخستین شیعیان آن حضرت بود. بعد از وفات پیامبر(ص)، وی در حمایت از علی(ع) از بیعت با ابوبکر سرباز زد. در زمان خلیفه سوم وی از جمله مخالفان خلیفه بود و با او درگیری هایی داشت و در اعتراضات علیه او شرکت داشت. در زمان خلافت علی(ع) از همراهان آن حضرت بود و در جنگ صفین در رکاب امیرالمؤمنین(ع) جنگید و به دست لشکریان معاویه شهید شد. پیامبر(ص) در حدیثی شهادت وی به دست گروه باغی (=شورشگر) را از پیش اطلاع داده بود.
عمار بن یاسر بن عامر، کنیه اش ابویقظان، و حلیف (= هم پیمان) بنی مخزوم بود. نسب عمار به خاندان عنس بن مالک از قبایل قحطانی و ساکن یمن می رسد. یاسر پدر عمار در جوانی به مکه آمد و در آنجا اقامت کرد و با ابو حذیفه که از بنی مخزوم بود پیمان بست.

💡 در مورد وجه تسمیه معره نعمان روایت کنندگان عرب مختلف القول اند، در حالی که مورخ الحجری می‌گوید: «معره نعمان» نسبتاً به نعمان بن بشیر یکی از صحابه نام‌گذاری شده‌است، «نعمان بن بشیر» بعد از مهاجرت به اینجا در گذشت، گویند قبر وی در آن مکان است. در ضلع جنوبی شهر محوطه‌ای (سور) وجود دارد که گویند قبر یوشع بن نون در آن وجود دارد. همچنین قبر صحابی عبدالله بن عمار بن یاسر در این شهر قرار دارد. اما دیگران تسمیت این شهر به نعمان الساطع بن عدی بن غطفان بن قضاعه نسبت می‌دهند.. روایت است که اول کسی در آنجا ساکن شده‌است «نعمان الساطع بن عدی بن غطفان بن قضاعه» بوده‌است، بنا براین آن را معره نعمان نامیده‌اند.

💡 اگر چه تمامی شهرهای عراق و شام تحت قلمرو علی محسوب می‌شد، اما مالک وقتی با مقاومت ضحاک بن قیس فهری، عامل معاویه روبرو شد، به سمت موصل عقب‌نشینی کرد. دقیقاً معلوم نیست که این وقایع بعد از حمله ضحاک بن قیس صورت گرفت یا بعد از عزل محمد بن ابی بکر از امارت مصر (محمد نتوانسته بود شایستگیش را به اثبات برساند). مالک پیش از آنکه سوی مصر برسد، توسط جایستار، حاکم قلزم در آنجا مسموم شد. علی و معاویه وقتی خبر مرگ اشتر را شنیدند جملاتی گفتند که بعدها مشهور شد. علی گفت: للیدین و الفم (یعنی از جانب دستان و صورت بر زمین افتاد) و معاویه گفت که خداوند سربازانی از زنبور عسل دارد. معاویه را عامل مسموم شدن اشتر دانسته‌اند و معاویه گفته بود که علی دو بازو دارد، یکی مالک اشتر و دیگری عمار بن یاسر.