زناتی

واژه «زناتی» در اصل یک نسبت و صفت نسبی است که به قبیله «زناته» منسوب می‌شود و در متون تاریخی و لغوی برای اشاره به افراد وابسته به این قبیله به کار رفته است. قبیله زناته از قبایل بزرگ بربر در شمال آفریقا، به‌ویژه در نواحی مغرب و مراکش، بوده و در تاریخ اسلامی و آفریقای شمالی جایگاه مهمی داشته است. بنابراین وقتی گفته می‌شود فردی «زناتی» است، منظور آن است که او از قوم یا قبیله زناته بوده یا به آن وابستگی داشته است. افزون بر معنای نسبی، این کلمه در برخی منابع به عنوان نام یا لقب اشخاص مشهور نیز دیده می‌شود. از جمله معروف‌ترین این افراد، شیخ محمد زناتی است که به عنوان منجم و نویسنده شناخته شده و کتابی با عنوان «الفصل فی اصول الرمل تنجیم» به او نسبت داده شده است. در این کاربرد، «زناتی» در واقع نام خانوادگی یا لقب علمی او بوده که نشان‌دهنده وابستگی نَسَبی یا قومی وی به قبیله زناته است. این واژه از این جهت نمونه‌ای از نام‌هایی است که هم معنای قومی و تاریخی دارند و هم در نام‌گذاری اشخاص به کار رفته‌اند. در متون قدیمی، این نوع نسبت‌ها بسیار رایج بوده و برای مشخص کردن ریشه قومی، محل زندگی یا وابستگی قبیله‌ای افراد استفاده می‌شده است.