حوزه علمیه بابل

[ویکی فقه] بابل از مهم ترین شهرهای مازندران است که در چهل کیلومتری غرب ساری واقع شده و نام قدیم آن بار فروش بوده و در قرن ششم و در زمان صفویان اولین چشمه های تاسیس حوزه علمیه در بابل به چشم می خورد. از قرن دوازدهم به بعد شاهد شکوفایی و تداوم این حوزه در طول تاریخ هستیم.
بابل از مهم ترین شهرهای مازندران است که در چهل کیلومتری غرب ساری واقع است. نام قدیم این شهر «ماقطیر» بوده و در قرن هفتم به «بار فروش ده» معروف شده است. در زمان صفویان این شهر «بار فروش» نامیده می شد تا به سال ۱۳۱۱ش به دلیل اینکه رودخانه بابل در غرب آن جریان دارد، به «بابل» تغییر نام پیدا کرد.
جمعی از نویسندگان ایرانی و خارجی، جغرافیای کامل ایران، ج۲، ص۱۱۴۳.
اولین دوره حوزه علمیه بابل قرن های ششم و هفتم را در برمی گیرد. منتجب الدین در فهرست خود و شیخ آقابزرگ در طبقات اعلام الشیعة، چهار تن از فقها و عالمان فاضل قرن ششم را ذکر کرده اند که به قرار زیر می باشند: ۱. حسن بن مهدی مامطیری، ناصرالدین حسینی
آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، طبقات اعلام الشیعه، الثقات العیون، ج۲، ص۶۹.
دوره تداوم حوزه بابل از قرن دوازدهم تا عصر ما را شامل می گردد که در قرن دوازدهم به افرادی چون «کاظم بار فروشی»، «آخوند جان»، «حسن بار فروشی» و «نصیر بار فروشی»
آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، طبقات اعلام الشیعه، ج۶، ص۸۴.
...

💡 اشرفی در بهشهر، اصفهان، نجف، کربلا و سامرا تحصیل و اغلب عمر خود را در بابل به تدریس مشغول بود. سعیدالعلما، شیخ مرتضی انصاری و صاحب جواهر از استادان او بودند و پس از دریافت اجتهاد و قبل از بازگشت به ایران و پیش از راه اندازی حوزه سامرا توسط میرزای حسن حسینی شیرازی به سامرا رفت و در حرم امامان مدفون در سامرا مشغول بحث و درس بود. در برخی منابع او را روحانی سیاسی معرفی کردند که در درگیری‌های مسلمانان با بابیه بابل نقش داشته است. برخی اختلاف نظرات او با سایر مراجع و فتاوی متفاوت او در حوزه‌های علمیه طی سالها زمینه بحث بوده است. عمارت بزرگ او در بابل و همچنین رونق حوزه علمیه بابل که توسط او اداره می‌شد توجه ناصرالدین شاه را به خود جلب کرده و به هم‌صحبتی و گاهی مجادلات او با ناصرالدین شاه در منابع داخلی و خارجی اشاره شده است. بعدها تجلی این تفکر سیاسی در یکی از شاگردان او یعنی شیخ عبدالله مازندرانی هدایت‌گر مشروطه شد. تنکابنی گرایش اشرفی به عرفان را قوی‌تر از سایر ویژگی‌های او می‌دانست، اشرفی پس از درگذشت سعیدالعلما در ۱۲۳۳خ مسئولیت حوزه بابل و امامت مسجد جامع شهر را بعهده گرفت اما مرجعیت را تا پس از درگذشت شیخ مرتضی انصاری نپذیرفت. در سال ۱۲۴۳خ پس از درگذشت شیخ انصاری مرجعیت بخشهایی از ایران، قفقاز و هرات را بعهده گرفت و رساله‌ای به زبان فارسی نوشت و در اختیار مقلدین خود قرار داد. اشرفی به همراه سعیدالعلما در مبارزات علیه بابیه نقش محوری داشتند.