دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] در قرآن کریم یکی از اقداماتی که در صورت ناشزه شدن زن به مرد پیشنهاد شده زدن است. مقصود زدنی است که منجر به جراحت، شکستگی و کبودی نشود.
مقصود از «اضربوهن» در آیه شریفه ۳۴ سوره نساء، زدن (با توصیفات گذشته) است؛ نه ادب نمودن؛ و با تتبعی که در تفاسیر به عمل آمد، هیچ کدام از مفسران «واضربوهن» را به ادب نمودن معنا نکرده اند؛ گرچه هدف از تمام مراحل سه گانه ـ اعم از موعظه، ترک هم خوابگی و زدن ـ تأدیب می باشد، ولی این موضوع دلیل نمی شود که در معنای «واضربوهنَّ» تصرف نماییم.طبق صریح آیه شریفه، مدیریت خانواده به مرد محول شده است. مدیر و سرپرست خانواده در قبال همسری که وظیفه نشناس و ناشزه شده است، مسئولیت دارد که خداوند تبارک و تعالی مراحلی را برای تنبیه زن به مردان پیشنهاد می دهد. بنابراین باید در مرحله اول، قیومیت برای مرد ثابت شود و بعد از اثبات آن براساس ضوابط مدیریت، در برابر زنان نافرمان اعمال مدیریت نماید.
سرپرستی مردان
سرپرستی در نظام خانواده به عهده مردان است: («الرجال قوّامون علی النساء...»)؛ مردان سرپرست و خدمت گزار زنان هستند...؛ زیرا خانواده یک واحد کوچک اجتماعی است و همانند یک اجتماع بزرگ باید رهبر و سرپرست واحدی داشته باشد و این که هر اجتماعی ـ خواه کوچک و خواه بزرگ ـ نیاز به رهبری و مدیریت دارد، امری فطری و غریزی است و پیدایش مدیریت فطری از همین جا آغاز می شود و در بازی بچه های نابالغ و در زندگی حیوانات، خود به خود یکی جلودار می شود و این جا نیز در قرآن که مردان را مدیر خانواده قرار داده است، تأیید و امضای همان حکم تکوینی و فطری است و علاوه بر این دلیل، در دنیای امروز پیش از هر زمان این مسئله محسوس است که اگر هیئتی (حتی یک هیئت دو نفری) مأمور انجام کار می شود، حتماً باید یکی از آن دو رئیس و دیگری معاون یا عضو باشد؛ و گرنه هرج و مرج در کار آن ها پیدا می شود.
← دلیل سرپرستی مردان
نکته قابل توجه این که چرا این مدیریت به صورت دسته جمعی نباشد؟ زیرا این گونه مدیریت مفهومی ندارد و کار به هرج و مرج می انجامد؛ پس دو راه وجود دارد: نظام خانواده به صورت شورایی اداره شود یا این وظیفه، تنها به مرد محول شود. اما صورت اول که به نحو شورایی باشد، ایرادش این است که در یک نظام شورایی، خانواده همیشه اعضایش دو نفرند؛ یک نفر مرد و یک نفر زن. برای تحقق شورا، حداقل باید سه نفر باشند و بین دو نفر شورا معنا ندارد تا رأی گیری شود و نظر اقل و اکثر را به دست آورد. اما صورت دوم که مدیر خانه مرد باشد، عقلا و عرفاً متصور است.
وظایف مرد در برابر زن نافرمان
...
