تروگ پومپه، مورخ برجستهای از سرزمین گل بود که در دوران امپراتوری آگوستوس، امپراتور روم زندگی میکرد. نکته قابل توجه در مورد او این است که اگرچه اصالتاً از گال بود، اما آثار خود را به زبان لاتین، زبان رسمی امپراتوری، به رشته تحریر درآورد. هدف اصلی او تدوین یک تاریخ جامع و جهانی بود که روایت آن را از دوران اساطیری آغاز میکرد؛ وی نگارش خود را از زمان نینوس، پادشاه افسانهای آشور، آغاز نمود و سپس به شرح تاریخ اقوام ماد و پارس پرداخت. با این حال، تخصص اصلی و مهمترین بخش مطالعات او بر دولت و تاریخ مقدونیه متمرکز بود، تا حدی که اثر اصلی خود را فیلیپیکا نام نهاد که به افتخار فیلیپ دوم، پدر اسکندر، نامگذاری شده بود.
از مجموع ۴۴ کتابی که تروگ پومپه نگاشته بود، متأسفانه جز یک مقدمه، تمامی آثار اصلی او از میان رفته و در طول تاریخ نابود شدهاند. با این وجود، ساختار کلی و محتوای این اثر سترگ تا حد زیادی از طریق خلاصهای که خود پومپه در همان مقدمه باقیمانده ذکر کرده است، قابل استنتاج است. اهمیت این مورخ نه تنها به دلیل دامنه وسیع تاریخی مد نظرش، بلکه به سبب تأثیر بسزایی است که بر مورخان بعدی گذاشت. برجستهترین میراث باقیمانده از اثر او، اقتباسات گستردهای است که توسط ژوستین (Justin)، مورخ رومی دیگر، انجام شده و این چکیدهها تا به امروز به دست ما رسیده و منبعی حیاتی برای شناخت دیدگاههای پومپه محسوب میشود.
بنابراین، تروگ پومپه به عنوان یکی از پیشگامان تاریخنگاری در روم شناخته میشود که تلاش نمود تا با رویکردی جهانی، تاریخ اقوام مختلف مدیترانه و خاور نزدیک، از جمله ایران باستان (ماد و پارس)، را در بستر تحولات قدرتهای بزرگ آن دوران، بهویژه امپراتوری مقدونی، به تصویر کشد. اگرچه دسترسی مستقیم به متن اصلی آثار او میسر نیست، اما سهم او در تدوین تاریخنگاری رومی از طریق منابع ثانویه و خلاصهنویسیها، همچنان جایگاه او را به عنوان مورخی مهم در ادبیات کلاسیک تثبیت نموده است.
