بطلیوس

۱ - ناحیه ای در اسپانیای غربی. ۲ - شهری در اندلس ( اسپانیا ) در ساحل یانا ( ۱۱۴/۹٠٠ تن سکنه ) که امروزه بنام [ بداخوز ] نامیده می شود و آن پایتخت بنی افطس ( ۱٠۹۴ - ۱٠۲۲ م. ) بوده.

[ویکی فقه] بَطَلْیوس، نام معرب شهر و ایالت باذاخُث در کرانة رود گواذیانا در غرب اسپانیا می باشد.
ایالت باذاخث بطلیوس با وسعتی بیش از ۶۵۷`۲۱ کم بزرگ ترین ایالت اسپانیا به شمار می رود. شهر باذاخث مرکز این ایالت در ۶ و ۵۸ طول غربی و ۳۸ و ۵۳ عرض شمالی در نزدیکی مرز پرتغال قرار دارد. بطلیوس به سبب قرار گرفتن در دشت مثلث شکل حاصل خیز به مرکز مستعدی برای پرورش دام مبدل شده است. گندم و انگور مهم ترین محصولات کشاورزی آن است. جنگل های انبوه بلوط و گردو گرداگرد آن را پوشانده است. معادن غنی سنگ آهن به وفور در آن جا یافت می شود. افزون بر رود گواذیانا، رودهای دویره و تاجه آب آشامیدنی اهالی را تأمین می کنند.
پیشینه تاریخی
مورخان اسپانیایی بنای بطلیوس را به دوره روم باستان نسبت داده اند. در ۲۶۱ق /۸۷۵م امیر محمد فرمانروای اموی اندلس پس از سرکوب شورش عبدالرحمان بن مروان جِلّیقی که به همراهی سایر مخالفان دولت اموی در مناطق اطراف قرطبه به قتل و غارت دست زده بودند، آنان را به بطلیوس راند. بطلیوس درآن زمان روستایی گمنام و خالی از سکنه بود و از توابع مارده به شمار می رفت. که پس از پیروزی مسلمانان، گروهی از قبایل عرب در آن جا سکنی یافته بودند.
حکومت ابن مروان
ابن مروان پس از استقرار در عمران و آبادانی بطلیوس کوشید. از آن جا که این منطقه به سبب برخورداری از موقعیت ممتاز و استراتژیک پیوسته مطامع مسیحیان را بر می انگیخت، ابن مروان با پادشاه لئون به طرح دوستی پرداخت، تا ضمن در امان ماندن از تعرض مسیحیان، در سایه حمایت آنان با دولت مرکزی درآویزد. در نتیجه او توانست در ۲۶۲ق /۸۷۶م شکست سختی به نیروهای دولت مرکزی قرطبه وارد سازد. ابن مروان پس از این پیروزی دامنه تجاوزات خود را وسعت بخشید و به تثبیت پایه های قدرت خود پرداخت. البته در این راه با فراز و نشیب هایی چند مواجه بود. حمله های مکرر سپاهیان امیرمحمد که طی سال های ۸۸۵ و ۸۸۶م برای فرونشاندن آتش فتنه بر بطلیوس صورت گرفت، کارساز نشد. چون امیر در کار ابن مروان فرو ماند، سرانجام به خواسته وی مبنی بر استقلال در بطلیوس تن داد. ابن مروان با مالی که از حکومت مرکزی دریافت کرده بود، بر استحکام برج و باروها و شمار دژهای آنجا افزود و مسجد جامع، صومعه، حمام و مساجدی چند بنا کرد.
حکومت فرزندان ابن مروان
...

💡 در کمتر از ۹۰ روز توانست ایالت‌های الویره و جیان را به انقیا خود درآورد و راهزنان و دزدان منطقه را از بین ببرد. پس از مدتی توانست اشبیلیه را نیز به قلمرو خود بیفزاید. سپس سپاهیان خود را متوجه شمال و شرق ساخت. بطلیوس پس از یک سال محاصره تسلیم شد و طلیطله که به تحریک حاکم مسیحی لئون قیام کرده بود، بعد از دو سال محاصره بدون هیچ قید و شرطی به اطاعت عبدالرحمن درآمد.