اقباض. [ اِ ] ( ع مص ) قبضه ساختن شمشیر و جز آن را. ( منتهی الارب )( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). شمشیر و کارد را دسته کردن. ( تاج المصادر بیهقی ) ( مجمل اللغة ). || در تداول، داد و ستد قبض در معاملات. ( ناظم الاطباء ).
- قبض و اقباض کردن؛ قبض دادن و قبض گرفتن. ( ناظم الاطباء ).
( اِ ) [ ع. ] ۱ - (مص م. )به تصرف درآوردن. ۲ - (اِمص. ) داد و ستد قبض (در معاملات ).
۱. گرفتن و به تصرف درآوردن کالا.
۳. داد و ستد قبض در معاملات.
قبضه ساختن برای شمشیروجز آن، درفارسی به معنی گرفتن وبتصرف در آوردن کالاودادوستدقبض درمعاملات استعمال می شود
۱ - ( مصدر ) بتصرف در آوردن گرفتن. ۲ - ( اسم ) داد و ستد قبض (در معاملات ).
[ویکی فقه] تحویل مال تعهّد شده به طرف مقابل را اِقباض (تسلیم؛ تحویل ) می گویند.
در عقود مالی همچون بیع، اجاره و هبه و نیز غیر مالی که در آن تعهّد مالی شده همچون مهر در عقد نکاح، تحویل مال تعهّد شده، از سوی متعهّد به طرف مقابل را اقباض گویند؛ هرچند چگونگی آن نسبت به اشیای مختلف متفاوت است؛ لیکن حقیقت آن هر اقدامی است که از نظر عرف، تحقّق بخش قبض (استیلا و تسلط طرف مقابل بر مال) در خارج گردد. بنابراین، اقباض در اموال غیر منقول، مانند خانه و زمین به تخلیه و تحویل کلید آن و متمکن ساختن طرف مقابل در تصرف است و در اشیای منقول، بر حسب عرف رایج نسبت به کالاهای مختلف، تفاوت دارد.
حکم اقباض
حکم اقباض به لحاظ نوع عقد متفاوت است. اقباض در عقود لازم مانند بیع واجاره، واجب و در عقود جایز همچون هبه جایز است؛ بدین معنا که هبه کننده می تواند پیش از اقباض، از هبه خویش منصرف شود و مال هبه شده را تحویل ندهد. اقباض در مواردی نیز شرط صحّت یا لزوم عقد است. در ادامه به مهم ترین مباحث مرتبط با اقباض در عقود اشاره می شود.
اقباض در بیع
از شرایط کالا و بهای آن در معاملات، داشتن قدرت شرعی یا عقلی فروشنده یا خریدار بر تحویل آن به دیگری است. بر هر یک از فروشنده و خریدار واجب است در صورت عدم شرط تأخیر در عقد، کالا یا بهای آن را فوری به دیگری تحویل دهد و در صورت خودداری از تحویل، حاکم شرع او را بدین کار مجبور می کند.
← شرط تأخیر در بیع
...
داد و ستد قبض (در معاملات)
به تصرف درآوردن.
💡 یکی دیگر از ارکان اساسی که در سند تجاری وجود دارد و قانون گذاران را به رسمیت شناخته و مورد تاکید قرار داده است قابلیت نقل و انتقال اسناد تجاری می باشند. نقل و انتقال اسناد تجاری به دو صورت ممکن است اول به صورت قبض و اقباض(یعنی دادن و گرفتن) و دوم به صورت ظهر نویسی.
💡 حقوق صاحبان سهم بینام ناشی از ورقه سهم است، که به صرف قبض و اقباض قابل انتقال به دیگری است و هیچ گونه تشریفات دیگری برای اعتبار انتقال آن ضرورت ندارد. از آنجا که این نوع سهم، به صورت سند در وجه حامل تنظیم و مالک، دارنده آن شناخته میشود، مگر خلاف آن ثابت گردد، که گم شدن یا سرقت آن تابع مقررات قانون تجارت راجع به اسناد در وجه حامل است.
💡 یکی دیگر از ارکان اساسی که در سند تجاری وجود دارد و قانون گذاران را به رسمیت شناخته و مورد تاکید قرار داده است قابلیت نقل و انتقال اسناد تجاری می باشند. نقل و انتقال اسناد تجاری به دو صورت ممکن است اول به صورت قبض و اقباض(یعنی دادن و گرفتن) و دوم به صورت ظهر نویسی.
💡 مساءله 97 - اگر در تركه ميت ورقه اى به خط خود او يافت شود كه در آن نوشتهفلان ملك را وقف كرده و قبض و اقباض را هم انجام داده به صرف اينكه نوشته حكم بهوقفيت آن نمى شود مگر زمانى كه با آن نوشته يقين و ياحداقل اطمينان حاصل شود، زيرا ممكن است نويسنده آن مينوتى نوشته تا هنگام وقف كردنطبق آن عمل كند و چنين چيزهائى بسيار اتفاق مى افتد.
💡 مساءله 1 - در صدقه دادن قصد قربت لازم است و بنابراقوى در آن عقد كهمشتمل بر ايجاب و قبول است معتبر نيست بلكه به طور معاطات كافى است، و در نتيجه باهر لفظى و عملى كه مال را تحت تسلط و اختيار گيرنده قرار دهد محقق مى شود، البتهدهنده آن بايد قصد تمليك مجانى با نيت قربت را داشته باشد تنها چيزى كه بعد از آنچه گفته شد معتبر است قبض و اقباض است.
💡 حقوق صاحبان سهم بینام ناشی از ورقه سهم است، که به صرف قبض و اقباض قابل انتقال به دیگری است و هیچ گونه تشریفات دیگری برای اعتبار انتقال آن ضرورت ندارد. از آنجا که این نوع سهم، به صورت سند در وجه حامل تنظیم و مالک، دارنده آن شناخته میشود، مگر خلاف آن ثابت گردد، که گم شدن یا سرقت آن تابع مقررات قانون تجارت راجع به اسناد در وجه حامل است.