[ویکی فقه] اطلاق جزء بر کل به ذکر جزء و اراده کل اطلاق می شود و از اقسام مجاز لغوی می باشد. یکی از اقسام مجاز لغوی، «اطلاق جزء بر کل» یعنی آوردن جزء و اراده کل است که برخی از علما آن را از علاقات مجاز شمرده و از آن به «جزئیت» تعبیر کرده اند؛ مثال ۱و۲. (... فولوا وجوهکم شطره...). و (وجوه یومئذ خاشعة). در این آیات، «وجه» بر ذات اطلاق شده که در حقیقت، «وجه» جزئی از ذات است.۳. (... وارکعوا مع الراکعین). در این آیه، رکوع که جزئی از صلات است، بر کل صلات اطلاق شده و معنای آیه «صلوا مع المصلین» است.
جمله سازی با اطلاق جزء بر کل
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 به موی یا دم غژگاو را که بر سر درفش و نیزه میبستند پرچم منگوله یا شرابهٔ ابریشمی، میگفتند. این واژه با مرور زمان، به حکم اطلاق جزء بر کل، بر خود بیرق یا درفش نیز اطلاق شده و نخستین فرهنگستان ایران کاربرد آن را به همین معنی و به جای علم و بیرق تأیید کردهاست. در گذشته به پرچم یا بیرقی که در جنگها استفاده میشده «درفش» میگفتند که آن هم از فعل «دِرَفشیدن» یا «دِرُوْشیدن» که به معنی «نوعی لرزیدن» است. از دیگر واژههای بیگانه و عربی برای این واژه در زبان فارسی «عَلَمْ» میباشد.عَلَم از ریشهٔ علم بوده و در قدیم معنی «شناساننده» داشتهاست. از آنجا که پرچم هر قبیله باعث میشده که در بین قبایل دیگر شناخته شوند، بهمرور معنی علم تغییر یافته و امروزه معنای «پرچم» میدهد.
💡 سومین طالقان، طالقان جی است، توضیح آن که نام قدیم یا لقب قدیم شهر اصفهان جی بودهاست این بنا بر بعضی مآخذ قدیم من جمله «معجمالبلدان» اطلاق جزء بر کل بودهاست، به این معنی که جی قسمتی از اصفهان بودهاست و قسمت دیگر آن «یهودیه» بودهاست که از «جی» بزرگتر بوده، اما ناحیه جی آبادتر بودهاست و دهات منسوب به آن به تعداد روزهای سال بودهاست.
