اشتراک معنوی

اشتراک معنوی. [ اِ ت ِ ک ِ م َ ن َ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) رجوع به اشتراک شود.

[ویکی فقه] تعدّد مصادیق معنای واحدِ لفظ را اشتراک معنوی گویند.
اشتراک معنوی، مقابل اشتراک لفظی و به معنای تعدد مصادیق و افراد مختلف معنای واحدی است که از یک لفظ فهمیده می شود و آن لفظ بر همه آنها صادق است، مانند: اشتراک مصادیق مختلف انسان در معنای « حیوان ناطق » که بر همه آنها صدق می کند.

💡 حقیقت موجودات، اشتراک معنوی وجود، اسامی وجود و ادله اثبات آن، نسبت بین وجود و ماهیت، تعین اولی و ثانی، اسمای الهی، حقیقت فیض، اعیان ثابته، تفسیری از صفات الهی، مراتب و آثار محبت، نسبت بین اسما و ذات الهی، ظهور اسما و صفات، ارتباط بین حقیقت و صور آن، تعین اول و ثانی و کشف اسرار مربوط به وجود،

💡 مسائل وجود یا وجودشناسی (انتولوژی) در فلسفهٔ اسلام تطور و تنوع یافته‌است. از دوازده مسئلهٔ اصلی وجود فقط دو سه مسئله، آن هم نه چندان مهم، در دورهٔ قبل از اسلام مطرح بوده‌است، مثل بداهت وجود، اشتراک معنوی وجود؛ و در آنجا گفته‌ایم اول کسی که این مسئله را به شکل دورانی طرح کرد؛ یعنی به این شکل طرح کرد که در هر ممکن الوجود یکی از دو حیثیت باید اصیل و دیگری باید اعتباری باشد، میر داماد است، ولی میر داماد اصالت ماهیت را انتخاب کرد. صدرالمتألهین برخلاف استادش میر داماد اصالت وجود را انتخاب کرد و از زمان او تا عصر ما هر وارد در فلسفه‌ای آمده، این را انتخاب کرده‌است. تنها لاهیجی صاحب شوارق است که از آن عدول کرده‌است. البته افراد غیر وارد و غیر صاحب نظر بوده‌اند که از اصالت ماهیت دفاع کرده‌اند، مثل آنچه مرحوم شیخ محمد صالح مازندرانی معروف به علامهٔ سمنانی گفته‌است. به هر حال اول کسی که اصالت وجود را به شکل حکیمانه مبرهن ساخت صدرالمتألهین است. این مسئله به شکل‌های دیگر سابقه دارد.