ابن اشناس

[ویکی فقه] ابن اشناس محدث و فقیه شیعی در قرن چهارم و پجم بود.
اِبْن ِ اَشناس، ابوعلی حسن بن محمد بن اسماعیل بزاز (۳۵۹- ۴۳۹ق /۹۷۰- ۱۰۴۸م )، محدث و فقیه شیعی. تبار و چگونگی زندگی وی چندان روشن نیست.همین قدر می دانیم که وی از موالی بوده و به شخصی به نام جعفر متوکل وابستگی داشته و به همین جهت به متوکلی شهرت یافت است. کلمه اشناس احتمالاً ایرانی است.افندی می گوید ضبط مشهور در این کلمه به ضم اول است، اما بعضی از افاضل آن را به فتح اول (یعنی اَشناس ) نیز آورده اند.مؤلف اعیان الشیعه حدس زده که «اشناس » صورت دیگری از کلمه «شناس » باشد.قرینه دیگر بر ایرانی بودن این کلمه این است که به نوشته ابوالفضل بیهقی نام افشین، «اشناس » بوده است.به گفته خطیب بغدادی (د ۴۶۳ق /۱۰۷۱م ) ابن اشناس در کرخ بغداد در خانه اش حوزه درسی داشته که در آن دانش پژوهان شیعی گرد می آمده و از وی حدیث و فقه می آموخته اند.درگذشت او در بغداد بوده و در همان جا در باب کناس به خاک سپرده شده است.
← بررسی در علم رجال
(۱) علی ابن طاووس، الاقبال لصالح الاعمال، تهران، ۱۳۱۴ق / ۱۸۹۶م.(۲) رضا استادی، «ابن اشناس »، آینده، س ۵، شم ۱، فروردین - خرداد ۱۳۵۸ش.(۳) عبدالله افندی اصفهانی، ریاض العلماء، به کوشش محمود مرعشی و احمد حسینی، قم، ۱۴۰۱ق /۱۹۸۱م.(۴) ابوالفضل بیهقی، تاریخ، به کوشش علی اکبر فیاض، مشهد، ۱۳۵۰ش.(۵) محمد حر عاملی، امل الامل، به کوشش احمد حسینی، قم، ۱۳۶۲ش.(۶) احمد خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، قاهره، ۱۳۴۹ق /۱۹۳۰م.(۷) محمد طوسی، الخلاف، تهران، ۱۳۷۷ق.(۸) عبدالنبی کاظمی، تکملة الرجال، به کوشش محمدصادق بحرالعلوم، نجف.(۹) محمدعلی موحد ابطحی اصفهانی، تهذیب المقال، نجف، ۱۳۹۰ق.(۱۰) محسن امین، الاعیان الشیعه.

💡 كافى است در اين مقام، مضمون اين خبر شريف كه ابن طاووس آن را ازاصل كتاب (عمل ذى الحجة ) حسن بن اسماعيل بن اشناس، برداشته و او از معروفانقدماست و معروف به ابن اشناس، صاحب يكى از نسخ صحيفه كامله كه در ترتيب و مقدارو كلمات با نسخه متداوله، مغايرت بسيار دارد ومحل اختلاف آن در محلش مذكور است و از آنچه ذكر شد معلوم مى شود وجه لقب.