معقبات

💡 و در سوره رعد آيه 11 ميفرمايد: (له معقبات من بين يديه و من خلفه يحفظونه من امر اللهان الله لا يغير ما بقوم حتى يغير و اما بآنفسهم ) براى هر شخصى از پيشروى و ازپشت سر او پاسبانان و محافظينى هستند كه او را بدستور پروردگارمتعال محافظت و نگهدارى ميكنند، و خداوند نعمتهاى خود را از كسى قطع نميكند مگر اينكه اوتغيير روش داده و از راه حق منحرف گردد.

💡 بعضى هم گفته اند: متعلق به مقدرى از قبيل وقوع و احاطه وامثال آن دو است، و تقدير آن (واقع من بين يديه و من خلفه ) و يا (محيط من بين يديهو من خلفه ) بوده است، و يا به نحو تضمين است كه معنى چنين ميشود: (له معقبات،يحيطون به من بين يديه و من خلفه - براى او تعقيب كنندگانى است كه او را از دوطرف و پشت سر احاطه مى كنند). و اين وجه را سابقا همنقل كرديم.

💡 و باز از جمله موارد اختلاف مفسرين اختلافى است كه در جمله (من امر اللّه ) كرده اند، كهاين جار و مجرور متعلق به كجا است، بعضى گفته اند: متعلق به جمله (له معقبات ) وصفتى است از براى آن، همچنانكه در جمله (من بين يديه و من خلفه ) و (يحفظونه )دو صفت ديگرى براى آنست. ولى اين توجيه با ظاهر آيه سازگار نيست.

💡 از آن جمله، اختلافشان در مرجع ضمير (هاء) در جمله (له معقبات ) است، يكى گفته:مرجع آن كلمه (من ) در جمله (من اسر القول...)، است، كه ما در سابق نقلش كرديم وآن را اختيار نموديم. يكى ديگر گفته كه: ضمير مزبور به نام (اللّه ) برمىگردد، و چنين معنا مى دهد كه براى خدا ملائكه ايست معقب، كه از جلو و عقب انسان را حفظ مىكنند.

💡 بعضى ديگر گفته اند: مراد از معقبات يكدسته از ملائكه شب و روزند كه نويسندگاننامه اعمالند دسته روز مى روند و ماءمورين شب دنبالشان فرود مى آيند، و به اين حساب، ملائكه روز دنبال ملائكه شب و ملائكه شب دنبال ملائكه روز آمد و شد دارند.

💡 و (تعقيب هر چيز) به معناى آمدن و يا آوردن بعد از آنست، و با اينحال چنين به نظر مى رسد كه (معقبات از پيش رو)، معنا نداشته باشد، چون گفتيممعناى معقب، چيزيست كه از دنبال و پشت سر انسان بيايد، پس ناگزير بايد آدمى را چنينتصوّر كرد كه در راهى مى رود و معقبات، دورش مى چرخند، و اتفاقا خداوند از اين راه همخبر داده و فرموده: (يا ايها الانسان انك كادح الى ربك كدحا فملاقيه )،