مجاز مرسل

[ویکی فقه] مجاز مرسل، به معنای استعمال لفظ در معنای غیرحقیقی، به سببی غیر از علاقه مشابهت می باشد.
هرگاه لفظی در دو یا چند معنا استعمال گردد ولی فقط برای یکی از آن معانی وضع شده باشد، استعمال آن در سایر معانی، «مجاز» خواهد بود. استعمال مجازی بر دو قسم است:
← قسم اول
برخی از این علاقه ها به شرح ذیل است: ۱. اطلاق سبب بر مسبّب: مثل اطلاق باران بر گیاه، در: «رَعَینا غیثاً». ۲. اطلاق مسبّب بر سبب: مثل اطلاق گیاه بر باران، در: «امطرت السماء نباتاً». ۳. اطلاق اسم کلّ بر جزء: مثل اطلاق قلب بر ذات شخص، در: «لاتکتموا الشهادة و مَن یکتمها فانّه آثمٌ قلبه». ۴. اطلاق اسم جزء بر کلّ: مثل اطلاق انگشتان بر سرانگشتان، در: «یجعلون اصابعهم فی آذانهم». ۵. اطلاق اسم محلّ بر حال: مثل اطلاق مجلس بر اهل مجلس، در: «فلیَدعُ نادیة». ۶. اطلاق اسم حال بر محلّ: مثل اطلاق رحمت بر محل رحمت، در: «ففی رحمة الله هم فیها خالدون». ۷. تسمیه شئ به اسم آلت و ابزار آن: مثل اطلاق زبان که ابزار لغت است بر لغت، در: «و ما ارسلنا من رسولٍ الا بلسان قومه». ۸. تسمیه شئ به اسم حالت سابق: مثل اطلاق یتیم بر فرد بالغ رشید، در: «و آتوا الیتامی اموالهم». ۹. تسمیه شئ به اسم حالت لاحق: مثل اطلاق خمر بر عِنَب، در: «انّی ارانی اعصرُ خمراً».
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • شیرازی، قطب الدین، درة التاج (منطق).• مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد.• زحیلی، وهبه، اصول الفقه الاسلامی.• مشکینی، علی، اصطلاحات الاصول.
...

💡 در اينجا (وجه ) ديگرى در تفسير آيه هست كه دقيق تراز وجه سابق است، بنابراينكه مراد از وجه ذات هر چيزى باشد، همچنان كه بعضى آن را هم از معانى وجه، شمردهاند، و مثال زده اند به وجه النهار، و وجه الطريق، يعنى خود روز، و خود راه، و ما فعلاكار به صحت و سقم اين معنا نداريم. و بعضى ديگر گفته اند: مراد از آن ذات شريف است، و مثال زده اند به وجوه مردم، يعنى افراد برجسته و شريف، كه البته اين معنا براىكلمه (وجه ) از باب مجاز مرسل و يا استعاره است.