لرفعناه

💡 آيه بعد اين موضوع را چنين تكميل مى كند كه (اگر مى خواستيم، مى توانستيم او را درهمان مسير حق به اجبار نگاه داريم و به وسيله آن آيات و علوم، مقام والا بدهيم ) (و لوشئنا لرفعناه بها).

💡 9. سقوط انسان از مقام والا: ولو شئنا لرفعناه بها و لكنّه اخلد الى الارض و اتّبعهواه (89) اگر مى خواستيم مقام او را با اين آيات و علوم و دانش ها بالا مى برديم،ولى او به پستى گراييد و پيروى از هواى نفس كرد.

💡 و لذا بعد از جمله (و لو شئنا لرفعناه بها) فرمود: (لكنه اخلد الى الارض و اتبعهواه ) و بنابراين بيان، تقدير كلام اين مى شود: (لكنا لم نشاء ذلك لانه اخلد الىالارض و اتبع هواه و ليكن ما چنين چيزى را نخواستيم براى اينكه او به زمين چسبيده و هواىدل خود را پيروى كرده، و چنين كسى مورد اضلال ما است نه مورد هدايت ). همچنانكهفرموده: (و يضل الله الظالمين و يفعل الله ما يشاء).

💡 (و لو شئنا لرفعناه بها و لكنه اخلد الى الارض و اتبع هواه...)

💡 و نيز درباره ديگران كه آيات خدا بسويشان آمده، فرموده: (و لو شئنا لرفعناه بها،ولكنه اخلد الى الارض، و اتبع هويه )، (و اگر مي خواستيم او را با آيات خود بلند مى كرديم، ولى او بزمين گرائيد، و از هواى خود پيروى كرد)، و از اين قبيل آيات ديگري كه تصريح دارد: بر اينكه كرامت و سعادت مربوط بحقيقت است، نه بظاهر.