فتحوا

[ویکی الکتاب] معنی فَتَحُواْ: باز کردند
ریشه کلمه:
فتح (۳۸ بار)
گشودن. باز کردن. خواه محسوس باشد مثل. چون متاع خویش گشودند دیدند سرمایه شان به خودشان بر گردانده شده و خواه معنوی مثل. که مراد پیروزی و رهائی از ستمکاران است.. مراد از «ما فَتَحَ اللَّهُ» بشارات رسول خدا «صلی اللَّه علیه و آله» است در تورات که گاهی بعضی از یهود آنها را به مؤمنین نقل می‏کردند لذا بزرگانشان در خلوت آنها را از این کار نهی کرده و می‏گفتند: آیا آنچه را که خدا به شما فهمانده به آنها حکایت می‏کنید تا پیش خدا به وسیله آن با شما محاجّه کنند؟ گوئی یهود خیال می‏کردند اگر آنها نگویند خدا نخواهد دانست لذا در آیه بعدی فرموده آیا نمی‏دانند که خدا آنچه پنهان یا آشکار می‏کنند می‏داند.. رجوع شود به «ذنب». فاعل «اسْتَفْتَحُوا» ظاهراً «رسل» است در آیات قبل، یعنی پیامبران از خدا فتح و پیروزی خواستند در نتیجه عذاب آمد و هر ستمگر لجوج از سعادت نومید شد. ممکن است فاعل هم پیامبران باشند و هم کفار که آنها نیز از روی مسخره و عناد یکسره شدن کار را می‏خواستند و می‏گفتند. در این صورت مقصود آن است که هر دو گروه فتح را خواستند ولی به نومیدی کفار تمام شد. فتاح: بسیار گشاینده و آن از اسماء حسنی است مراد از آن عموم است و از جمله فتح و فیصله میان حق و ناحق می‏باشد.. و آن یکبار بیشتر در قرآن مجید نیامده است. *** مفاتح:... این لفظ بیشتر از سه بار در قرآن مجید نیامده است. مفتح (به کسر میم و سکون فاء و فتح تاء) و مفتاح به معنی کلید و مفتح (بر وزن مقعد) به معنی خزانه و انبار است جمع اولی و دومی مفاتح و مفاتیح و جمع سومی فقط مفاتح آید (اقرب). علی هذا مفاتح در سه آیه گذشته احتمال دارد که به معنی کلید و یا خزانه باشد ولی در آیه اول به قرینه..باید گفت که مراد خزائن است یعنی خزائن و انبارهای غیب نزد خدا است و جز او کسی به آنها دانا نیست و در آیه دوم اگر مراد کلیدها باشد منظور آن است از جاهائیکه کلید آنها دست شماست می‏توانید بخورید و یا از چیزی به خوردن مجازید که انبارهای آن دست شماست و درآیه سوم قریب به علم است که مراد خزائن باشد یعنی به قارون از گنج‏ها آنقدر دادیم که حمل گنج‏های او بر گروه نیرومند ثقیل بود.

💡 سپس برادرها هنگامى كه بارها را گشودند باكمال تعجب ديدند تمام آنچه را به عنوان بهاى غله، به عزيز مصر پرداخته بودند،همه به آنها باز گردانده شده و در درون بارها است ! (و لما فتحوا متاعهم وجدوا بضاعتهمردت اليهم ).

💡 1- فرزندان يعقوب در كنار پدر وپيرامون او زندگى مى كردند وبراى تهيه آذوقه ىخانواده تلاش مى كردند. ( فتحوا متاعهم... يا ابانا... )