عقود اسلامی

[ویکی شیعه] عقود اسلامی در فقه به پیمان‎های دو طرفه مانند نکاح، بیع، مضاربه، مساقات و قرض الحسنه گفته می شود. این پیمان‎ها شامل روابط مالی و غیر مالی است و از احکام امضایی به حساب می‎آیند. هر عقدِ معامله ای که در آن قواعد شرعی رعایت شود، می‎تواند به عنوان عقد اسلامی قرار بگیرد. عقود به لحاظ متعدد دارای تقسیمات مختلفی از جمله لازم و جایز، و صحیح و فاسد است.
عقود اسلامی یا عقود شرعی در فقه به قرارداد دوسویه گفته شده است. آیت الله غروی اصفهانی آن را پیمان‎های دو طرفه دانسته است. آیت الله خوئی نیز عقد را پیمانی بی قید و شرط و محکم تعریف کرده است. این پیمان‎ها شامل روابط مالی و غیر مالی می‎شود.
عقود در فقه از جمله‎ احکام امضایی به شمار می رود. از نگاه برخی، عقود جدید تنها در صورتی صحیح هستند که منطبق بر یکی از قراردادهای عصر معصومین باشد اما برخی دیگر معتقدند عقود جدید در صورتی که در آن مراعات قواعد شرعی بشود مورد تایید شارع است.

💡 هم در بین علمای اهل سنت و هم در بین علمای شیعه، نظرات موافق و مخالف متعددی در مورد بیمه و به‌خصوص بیمه زندگی مطرح شده‌است. اکثر مراجع تقلید شیعه بیمه زندگی را مجاز و آن را مصداقی از عقود اسلامی (از جمله صلح، هبه و ضمان) دانسته‌اند. برخی نیز آن را به‌عنوان عقدی مستقل و تاییدشده با دلایل اسلامی در نظر گرفته‌اند. در مقابل، برخی از علمای شیعه و سنی بیمه زندگی را مصداق قمار، ربا و غرر دانسته و آن را حرام اعلام کرده‌اند. از جمله محمد عبده، در سال ۱۳۲۱ در مصر حکم به غیرشرعی بودن بیمه زندگی داده‌است. همچنین شورای فتوای ملی مالزی در سال ۱۳۵۱، بیمه زندگی را به لحاظ موازین اسلامی باطل اعلام کرده‌است.