دیاباز (Diabase) یک سنگ آذرین نفوذی با رنگ تیره است که معمولاً در سازندهای زیرسطحی تشکیل میشود و از لحاظ ترکیب شیمیایی مشابه بازالت و گابرو است اما با دانههای بلور متوسط (ریزتر از گابرو و درشتتر از بازالت) شناخته میشود. این سنگ رنگ خاکستری تیره تا سیاه دارد و بافت آن ریز تا متوسطدانه است، یعنی بلورهایش با چشم معمولی قابل مشاهدهاند اما خیلی درشت نیستند. ترکیب معدنی آن عمدتاً شامل پلاژیوکلس فلدسپار (نظیر لابرادوریت) و پیرُکسن (معمولاً آگزیت) است. بافت مشخصی به نام اُفیتیک (ophitic) دارد که در آن بلورهای فلدسپار در میان بلورهای پیروکسن قرار گرفتهاند. این سنگ معمولاً در سازندهای سِلها و شیارها (sills and dikes) یافت میشود، یعنی هنگامی که ماگمای بازالتی در شکافهای سنگهای دیگر نفوذ میکند و خنک میشود. دیاباز بهصورت سنگ خردشده در راهها، لایه زیرین راهها، و بهعنوان بالاست ریل راهآهن استفاده میشود. همچنین قابل برش و صیقل است و در نمای ساختمان، سنگ آستانه، کفپوش یا حتی سنگ یادبود کاربرد دارد. بهدلیل مقاومت بالا و ظاهر تیرهاش در پروژههای زیباسازی شهری و طراحی منظر هم استفاده میشود. دیاباز بهدلیل سختی زیاد، مقاومت در برابر فشار و سایش و پایداری در برابر تغییرات آبوهوایی در پروژههای عمرانی و ساختوساز بسیار کاربردی است و یکی از انواع مهم سنگهای ماگمایی در سطح زمین به شمار میرود.
دیاباز
لغت نامه دهخدا
دیاباز. ( فرانسوی، اِ ) سنگ آذرین بازی ( یعنی سنگ آذرینی که درصد سیلیس آن نسبتةً کم است ) که معمولاً در رگه ها و ورقه های نفوذی یافت میشود و اساساً مرکب از فلدسپات کجشکافت و اوژیت و مقدار کمی ماینتیت و آپاتیت می باشد. اصطلاح دیاباز در 1807 م. برای آنچه اکنون دیوریت خوانده میشود وضع شد. ( از دائرة المعارف فارسی ). رجوع به دیوریت شود.
دانشنامه عمومی
دیاباز ( انگلیسی: Diabase ) که با نام های دولریت ( dolerite ) یا میکروگابرو ( microgabbro ) نیز شناخته می شود، نوعی سنگ زیرآتشفشانی مافیک بلوری است که معادل سنگ آتشفشانی بازالت یا سنگ ژرف تودهای گابرو است. آذرین تیغهها و آذرین لایههای دیابازی معمولاً توده های نفوذی سطحی هستند و اغلب بافت ریزی را از خود به نمایش می گذارند.
جمله سازی با دیاباز
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 آنومالی میندر یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر فرومد استان سمنان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، طلا است.سنگ میزبان این اندیس کنگلومرا، برش، دیاباز، پریدوتیت، سرپانتینیت است در این اندیس، پاراژنزهای کرومیت، سروزیت، گوتیت، منیزیت، منیتیت، گارنت، پیریت یافت میشوند.
💡 آنومالی جلمباران یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر باشتین استان خراسان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، طلا است.سنگ میزبان این اندیس گدازههای آندزیتی بازالتی، آمیزه رنگین، سرپانتینیت، توف، اسپیلیت، دیاباز است
💡 آنومالی قره قلی یک اندیس فلزی است که در حوالی شهر سبزوار استان خراسان قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، طلا است.سنگ میزبان این اندیس تراکیت، ریولیت، آندزیت، گابروی پگماتیتی، دیاباز و دونیت است و دیرینگی آن به دوران ائوسن میرسد. در این اندیس، پاراژنزهای طلا و نقره یافت میشوند.