واژه «دوزرده» به تخممرغی گفته میشود که درون آن به جای یک زرده، دو زرده وجود دارد و این حالت به طور طبیعی در برخی تخممرغها دیده میشود. این پدیده زمانی رخ میدهد که تخمکگذاری در مرغ به گونهای انجام شود که دو زرده در یک پوسته واحد قرار گیرند و در نتیجه یک تخم با دو بخش زرده شکل بگیرد. در فرهنگ عامه، تخم دوزرده معمولاً به عنوان نشانهای خوشیمن و نماد نیکبختی و شگون خوب شناخته میشود و مردم آن را به فال نیک میگرفتهاند. در متون ادبی فارسی نیز به این مفهوم اشاره شده و گاهی برای بیان رخدادهای غیرعادی و خوشایند از آن استفاده شده است. از نظر زیستی، دوزرده بودن یک تخممرغ پدیدهای طبیعی اما نسبتاً نادر است که بیشتر در مرغهای جوان یا در شرایط خاص فیزیولوژیکی دیده میشود. این واژه همچنین در زبان عامیانه به صورت کنایی نیز به کار رفته و گاهی برای اشاره به انجام کار مهم یا اتفاق ویژه استفاده شده است. در برخی ضربالمثلها نیز از مفهوم دوزرده برای بیان تعجب یا تأکید بر غیرعادی بودن یک موضوع استفاده شده است. در گذشته مردم این نوع تخممرغ را نشانه برکت و افزایش روزی میدانستند و آن را از سایر تخمها متمایز میکردند. بنابراین این واژه هم به معنای تخممرغ دارای دو زرده است و هم در فرهنگ عامیانه و ادبیات فارسی بار معنایی نمادین و خوشیمن دارد.
دوزرده
لغت نامه دهخدا
دوزرده. [ دُ زَ دَ / دِ ] ( ص مرکب ) تخم دوزرده. تخم مرغ که همراه سفیده آن دو زرده باشد. بیضه ٔمرغ که دو زرده دارد. بیضه ای که دارای دو تا زرده باشد. ( از یادداشت مؤلف ). بیضه که در درون، دو زرده دارد و مرغ چون چنین بیضه آرد خداوندش آن را به فال نیک گیرد و از آن به نیکبختی شگونی زند:
چون خایه بط دوزرده باشد
سرمایه یکی دو کرده باشد.نظامی.- تخم دوزرده کردن؛ عمل مرغی که تخم دوزرده می گذارد. تخم دوزرده گذاشتن مرغ. ( یادداشت مؤلف ).
- || هنرکردن. کار مهم انجام دادن.
- امثال:
مگر تخم دوزرده می کند. ( امثال و حکم دهخدا ).
فرهنگ فارسی
تخم دو زرده.
جمله سازی با دوزرده
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 روند ایجاد یک تخممرغ ۲۴ ساعت به طول میانجامد و به همین دلیل مرغ معمولاً میتواند تنها ۱ تخم در روز بگذارد اما در شرایط خاص مانند تغذیه بیش از حد مرغ یا در مرغهایی در حال بلوغ هستند، بدن مرغ دو زرده آزاد میکند؛ این شرایط میتوانند سبب تولید تخممرغی دوزرده شود یا هر زرده به یک تخم مجزا تبدیل شده و دو تخم همزمان تشکیل شود و سبب تخمگذاری ۲ تخممرغ در یک روز شود.
