حلان. [ ح ُل ْ لا ] ( ع اِ ) آنچه سوگند را بگشاید: یقال اعطه حلان یمینه اَی ما یحللها. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). || بزغاله و بره یا خاص است ببچه ای که شکم مادرش کفانیده بیرون آرند. ( منتهی الارب ). بچه بز و گوسفند. ( آنندراج ). بچه گوسپند. ج، حلالین. ( مهذب الاسماء ). || سوسمار. || ( ص ) ناچیز و رایگان. || باطل. یقال: دمه حلان. ( منتهی الارب ).
آنچه سوگند را بگشاید سوسمار ناچیز و رایگان
💡 محل تپه زنجیرلی در کوهستان آلاداغلار در استان غازیعینتاب ترکیه است. در تپه زنجیرلی ۶ بنای باستان به شیوه بیت حلانی نیز کاوش شده است.
💡 از مهمترین مشخصههای معماری بیت حلانی، استفاده ثابت از یک پلان است که در هیچ مقطع زمانی از همان نمونه اولیه در هزاره دوم ق. م تا دوران کلاسیک در میانرودان بزرگتر نشد؛ این تغییرناپذیری در تمام شرایط پایدار ماند، تنها در داخل بیت حلانی اتاقها یا حذف یا به چند اتاق کوچکتر تقسیم شدند.
💡 بیت حِلانی (بیت هیلانی هم نوشتهاند) نام شیوه خاصی از معماری کاخهای باستانی است که در هزاره دوم پیش از میلاد شکل گرفته و در منطقه جنوب آناتولی و شمال سوریه امروزی محبوبیت داشت. نام بیت حلانی از زبان اکدی گرفته شده و در آن زبان به معنی «خانهٔ ستونها» است. در متون بازمانده از دوره باستان به این شیوه، شیوه هیتی میگفتند که احتمالاً به استفاده از آن در پادشاهی هیتی نو در شمال سوریه اشاره دارد.
💡 مصالح اجرای بیت حلانی سنگ، چوب و در بعضی محلها مواد چسباننده همانند گچ و آهک است و از تراشه چوب برای پرکردن خلل و فرج بین سنگها سود جستهاند. جداسازی پلکان از فضای اصلی برای نخستین بار در بیت حلانی کاتنا در سوریه دیده شده و سپس در بیت حلانیهای آناتولی شاهد اجرای آن هستیم.
