جشن مهرگان، که با نام جشن مهر یا نوروز پاییزی نیز شناخته میشود، یکی از جشنهای سنتی ایرانی است و پیوندی نزدیک با اعتدال پاییزی دارد. این جشن در روزهای آغازین فصل پاییز برگزار میشود و معیار اصلی آن، برابری شب و روز یا همان اعتدال پاییزی است، درست مانند نوروز که بر اساس اعتدال بهاری تعیین میشود. مهرگان به عنوان دومین جشن بزرگ ایرانیان پس از نوروز شناخته میشود و در طول تاریخ، زمان برگزاری آن با توجه به ابزارها و معیارهای سنجش زمان در نقاط مختلف تغییراتی داشته است. امروزه در میان ایرانیان زرتشتی، این جشن در دهم مهر هجری خورشیدی، برابر با مهرروز از مهرماه سال دینی، برگزار میشود. در گذشته، به ویژه در خراسان، جشن مهرگان با نام جشن سر میزو یا جشن سر برج میزان شناخته میشد و مردم خراسان جنوبی آن را در اول مهر یا روز هفتم مهرماه جشن میگرفتند. این جشن نه تنها در ایران بلکه در جوامع ایرانی خارج از کشور نیز برگزار میشود و یادآور سنتهای کهن، فرهنگ، همبستگی اجتماعی و تقدیر از الهه مهر و عدالت است. مهرگان نمادی از شکرگزاری، دوستی و همبستگی میان مردم و طبیعت به شمار میرود و جایگاه ویژهای در فرهنگ و تاریخ ایرانی دارد.
جشن مهرگان
لغت نامه دهخدا
جشن مهرگان. [ ج َ ن ِ م ِ رِ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) رجوع به مهرگان در همین لغت نامه شود.
جمله سازی با جشن مهرگان
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 پیش تخت تو معزی خواند شکر تهنیت هم به جشن نوبهار و هم به جشن مهرگان
💡 بر تو میمون و مبارک باد هر سالی سه چیز روز عید و موسم نوروز و جشن مهرگان
💡 به خوی و عادت آبا به جمع زایران زر ده به رسم و سیرت اجداد جشن مهرگان می خور
💡 در این گاهشماری، نام هر دوازده ماه در نام روزهای هرماه نیز دیده میشود و در هر ماه، یک بار نام روز و نام ماه یکی هستند. آن روزی که نام ماه و روز با یکدیگر برابر میشود جشن شمرده میشود؛ مثلاً مهرروز از مهرماه، جشن مهرگان نام دارد.
💡 از دیگر مراسم سنتی و رسمی مازندران تیرماه سیزده است که در اواسط آبان (تیرما در تقویم مازندرانی) هر سال برگزار میشود. البته روایات مختلف در مورد تیرماه سیزده وجود دارد. میگویند که شب تولد حضرت علی است. میگویند پیروزی کاوه بر ضحاک و جشن مهرگان است.
