اراضی موات

[ویکی فقه] مقصود از اراضی موات در این جا زمین هایی است که پس از آبادانی موات شده اند.
هر که زمینی را احیا کند، مال اوست.اولین و مهم ترین حکم اراضی موات، قانون «من احیی أرضاً فهی له» است، به شرط آن که به اذن امام باشد. درباره این قاعده بین علمای اسلام و در مورد اذن امام، بین فقهای شیعه اختلافی وجود ندارد. به هر حال سخن در دو محور است:
اخبار مالکیت
۱. زمین احیا شده ملک احیاگر است. در این باره سه دسته اخبار وجود دارد:
← اختصاص به مسلمانان
بنابر این دسته سوم روایات به خودی خود، از حجیّت ساقط نیست و باید قوانین باب تعارض را در مورد این اخبار اجرا کرد، گرچه دسته سوم با دسته دوم تعارض دارند، اما دسته اول در رتبه بعدی قرار می گیرد؛ زیرا دلالت آن ها به گونه اطلاق است و اگر دسته دوم و سوم ساقط شوند، نوبت به دسته اول می رسد، اما با بهره گیری از راه حل هایی می توان قوانین باب تعارض را در این جا برطرف کرد:
← راه حل اول
...

💡 حق تحجیر حق اولویتی است برای کسی که شروع به احیاء اراضی موات کرده.

💡 زمانی که شخص اراضی موات را تحجیر کند، و تحجیر آن است که اثری در زمین ایجاد کند ولی نه به حد احیای آن؛ مثل اینکه مرزی در آن به وجود بیاورد یا دیواری بر آن بکشد و موارد دیگر که از آثار احیاء زمین باشد. بنابر این تحجیر کننده به آن زمین نسبت به دیگران حق اولویت دارد. همچنین است اقطاع حاکم و سلطان که به منزله تحجیر شمرده شده.