اسماء و صفات

[ویکی فقه] اَسْماءْ وَ صِفات، دو اصطلاح در علم کلام که مراد از آن نام ها و صفت های ذات باری است.
مباحث مربوط به اسماء و صفات در طول تاریخ کلام و عرفان، مسیری پر فراز و نشیب را طی کرده است؛ به نحوی که فارغ از این تحول تاریخی، به دست دادن تعریفی فراگیر برای مفاهیم این دو اصطلاح در دوره های گوناگون، ناممکن است. در اینکه معبود یکتا با نام های گوناگون خوانده شود، جای اختلاف نیست، اما اینکه این نام ها چه نسبتی با ذات و صفات معبود دارد، امری است که در کلام و عرفان اسلامی و هم در دیگر ادیان بزرگ بحث های فراوان برانگیخته است.
دیدگاه های مورد بررسی
بحث های کلامی و عرفانی درباره اسماء و صفات الهی، عمدتاً از دو دیدگاه متفاوت پدید آمده است: نخست از دیدگاه شناخت معنا، بر این مبنا که اسماء و صفات به درستی چه مفاهیمی دارند؛ و دیگر از دیدگاه شناخت وجود، بر این پایه که از نظر وجود چه رابطه ای میان صفات الهی با ذات باری و میان اسم و مسمی برقرار است. چنانکه از منابع مربوط به نیمه نخست سده ۲ق /۸م بر می آید، باید گفت که در این دوره هردو اصطلاح اسماء و صفات در محافل کلامی، اصطلاحی شکل یافته بوده، و در گفتار عالمان این عصر با تفکیک اسماء مشتق از مبدأ اشتقاق، اصطلاح اسماء برای نام های مشتق الهی مانند عالم، حی و... و اصطلاح صفات برای مبدأ اشتقاق این نام ها مانند علم، حیات و... به کار می رفته است.
توقیفی بودن
از جمله اندیشه های پر سابقه در کلام اسلامی، قول به توقیفی بودن اسماء و صفات الهی است. قاطبه علمای اهل سنت، پیروان مکتب بغداد از معتزله و بخش مهمی از متکلمان امامیه بر این اعتقادند که در نامیدن و وصف کردن خداوند نباید از نام ها و وصف های منصوص در کتاب و سنت و اجماع - و نزد امامیه، قول ائمه (ع ) - تجاوز کرد، در حالی که برخی چون معتزلیان بصره و گروهی از امامیه، تسمیه و وصف خداوند را به غیر نص پذیرا بوده اند.
تعداد
...

💡 ساقیا نی که ز اسماء و صفات حقند هم ز خمخانه حق باده بتکرار دهید

💡 حق جلوه گر از حضرت اسماء و صفات اسم و صفت از حضرت اعیان و ذوات

💡 شرح اسماء و صفات خویش را خوانده‌ای بر جمله از جان آفری

💡 فعل و اسماء و صفات تو که عین ذاتند به کمالات یقین رهبر آدم گردد

💡 خواستم تا ذات اسماء و صفات خویش را در مظاهر باز بینم دیدم اکنون با شما

💡 نزدیکی: شعور به معارف اسماء و صفات و افعال الهی را گویند.