ابن زبیر

ابن زبیر. [ اِ ن ُ زُ ب َ ] ( اِخ ) ابوالحسین احمدبن علی بن ابراهیم غسانی، اسوانی، ملقب برشید. عالم نحوی، لغوی، عروضی،منطقی، مورخ، طبیب، مهندس، منجم، و موسیقی دان. از خاندانی بزرگ بصعید مصر. مدتی متولی اعمال دیوانی مصرو چندی منصب قاضی القضاتی یمن داشت، بعد از آن مدعی خلافت شد و سکه به نام خویش کرد و گروهی بدو پیوستند و سپس دستگیر گردیده او را مغلولاً بقوص برده بند کردند، و بشفاعت صالح بن رزیک رهائی یافت و آنگاه که اسدالدین شیرکوه بدان صوب آمد ابن زبیر بدو گرائید و بااو بمکاتبه پرداخت و این خبر بوزیر عاضد رسیده امر بدستگیری و تشهیر او داد و در آخر او را بیاویختند ( 563 هَ.ق. ). او راست: منیة الألمعی و منیة المدعی در علوم عدیده. جنان الجنان و روضة الاذهان در ترجمه ٔشعرای مصر. شفاء الغلة فی معرفة القبلة، و غیرها.
ابن زبیر. [ اِ ن ُ زُ ب َ ] ( اِخ ) ابوبکر عبداﷲبن زبیربن عوّام قرشی اسدی. پدر او زبیر یکی از عشره مبشره و مادرش اسماء بنت ابی بکر است. گویند عبداﷲ نخستین مولود مهاجرین بمدینةالرسول است و نام و کنیت اورا رسول اکرم نهاده است. مانند پدر خود از پیامبر صلوات اﷲعلیه و صحابه کرام روایات دارد. و شجاعت و شهامت او معروف است. در غزای افریقیه حاضر بود و در وقعه جمل همراه پدر خویش زبیر بحرب امیرالمؤمنین علی علیه السلام رفت. پس از فوت معاویه از بیعت یزید سر باززد و با حضرت حسین بن علی علیهماالسلام بمکه شد و پس از شهادت آن حضرت مدعی خلافت گشت و حکام یزید را از حجاز براند. یزید مسلم بن عقبه مرّی را با سپاهی گران بدفع او گسیل کرد و مسلم پس از وقعه الحره بمرد و حصین بن نمیر بجای او بسرداری سپاه منصوب گشت و مکه مکرمه را دربندان کرد و این محاصره تا مرگ یزید یعنی تا ربیعالاول 64 هَ.ق. بکشید، پس از مرگ یزید مردم حجاز و عراق و فارس و خراسان یعنی تمام ممالک مسلمانی آن روز به استثنای مصر و شام خلافت ابن زبیر پذیرفتند و عبدالملک بن مروان سپاهی بسوی عراق سوق کرد و با مصعب بن زبیر برادر عبداﷲ حرب درپیوست، مصعب کشته شد و سپس حجاج بن یوسف ثقفی را به حجاز فرستاد و او به سال 72 مکه مکرمه را دربندان و با منجنیق هائی که به ابوقبیس نصب کرد خانه خدای خراب کرد و این محاصره بطول انجامید تا در جمادی الاَّخره 73 در جنگ سنگی برپیشانی عبداﷲ آمد و بشکست و سپاهیان حجاج هجوم برده او را بکشتند و جسد او بر درختی نگون بیاویختند. و بنوامیه بار دیگر بر همه اصقاع اسلامی دست یافتند.

پدر او زبیر یکی از عشره مبشره و مادرش اسمائ بنت ابی بکر است

[ویکی فقه] عبدالله بن زبیر بن عوام صحابی خردسال و از مدعیان خلافت در مکه بود؛ بنا بر مشهور، او نخستین نوزادی بود که پس از هجرت پیامبر (صلی الله علیه و اله) به مدینه، درمیان مسلمانان، در شوال سال اول ق. زاده شد.
عبدالله بن زبیر بن عوام بن خویلد از تیره بنی اسد قریش، مکنا به ابوبکر و ابوخبیب و پدرش عمه زاده پیامبر و مادرش اسماء، دختر ابوبکر خواهر عایشه است. ابن زبیر بارها به این نسبت ها افتخار می کرد.
ولادت
بنا بر مشهور، او نخستین نوزادی بود که پس از هجرت پیامبر (صلی الله علیه و اله) به مدینه، درمیان مسلمانان، در شوال سال اول ق. زاده شد. مسلمانان با شنیدن خبر تولد او، از خوشحالی یکباره تکبیر گفتند؛ زیرا تولد وی نشانه بطلان شایعه یهودیان بود که به ادعای خویش می خواستند با جادو، مانع تولد نوزادان مسلمانان شوند و بدین ترتیب نسل مسلمانان را به تدریج منقرض کنند. پیامبر کام ابن زبیر را با خرما برداشت و او را عبدالله نامید و ابوبکر در گوش هایش اذان گفت.
صفات ظاهری
او پوستی به رنگ سبز تیره و بدنی لاغر و نحیف، قدی میانه، محاسنی زرد و بسیار کم پشت و موهایی بلند و پر پشت داشت و پدرش وی را شبیه ترین مردم به ابوبکر می دانست.
کودکی ابن زبیر
...
[ویکی فقه] ابن زبیر (ابهام زدایی). ابن زبیر ممکن است اشاره به اشخاص و شخصیت های ذیل باشد: • ابن زبیر ابوالحسن علی بن محمد قرشی اسدی کوفی، معروف به ابن کوفی، ادیب، کاتب و راوی • ابن زبیر ابوجعفر احمد بن ابراهیم ثقفی، محدث، نحوی، قاری، مفسر، ادیب و مورخ اندلسی معاصر نصریان غرناطه • عبدالله بن زبیر عوام، فرزند زبیر بن عوام و از تیره عبدالعزی قریش• عبدالله بن زبیر حمیدی، محدث و فقیه مشهور سده دوم و سوم
...

💡 زائدة بن قدامه ثقفی پسر عموی مختار ثقفی بود. وی در دوران حکومت عبیدالله بن زیاد و بعد از او در دوران حکومت مختار ثقفی زندانبان زندان شهر کوفه بود. پس از کشته شدن مختار به‌دست مصعب ابن زبیر، زائده در هنگام حمله حجاج بن یوسف ثفقی به کوفه، سر مصعب را از تنش جدا کرد.

💡 زائده بن قدامه پس از کشته شدن مختار ثقفی به دست مصعب ابن زبیر پس از مدتی به «عبدالملک بن مروان» پیوست و با «مصعب بن زبیر» به پیکار برخاست و او را به انتقام کشتن «مختار» در دیر «جاثلیق» از پا درآورد. سرانجام حجاج او را به فرماندهی هزار تن به پیکار با «حرب بن شبیب خارجی» به رودبار گسیل داشت و آنجا پس از پیکاری سخت در حالی که یارانش بر گردش حلقه زده بودند، کشته شد.

💡 در سال ۶۸۳، عبدالله ابن زبیر به عنوان خلیفه جدید در حجاز اعلام شد. در سال ۶۸۴ اهالی بصره عبیدالله را مجبور به پناه دادن به مسعود العضدی نموده و عبدالله ابن الحریث را به عنوان فرماندار خود برگزیدند. ابن الحریث به‌سرعت دعوی ابن ال – زبیر را تصدیق نموده، و مسعود اقدامی نابهنگام و مهلک بابت عبیدالله انجام داد، و بنابراین عبیدالله مجبور به فرار شد.

💡 با اینکه فتوحات در زمان یزید بن معاویه (۶۸۰–۶۸۳ میلادی/۶۰–۶۴ هجری) در برخی از موارد آغاز شد اما می‌توان گفت که در دهه ۶۸۰ میلادی (۶۰ هجری) و حتی تا سال ۶۹۲ میلادی (۷۳ هجری) که قتل عبدالله بن زبیر بوقوع پیوست، فتوحات به دلیل وقوع جنگ داخلی دوم متوقف شده‌بود. با آغاز حکومت یکپارچهٔ عبدالملک پس از محو ابن زبیر، مجدداً فرصت برای از سر گرفتن فتوحات در دو محور شرق و غرب به وجود آمد.

💡 حکیم با عبدالله بن زبیر در بازار ارزاق شهر ملاقات کرد، ابن زبیر از او سؤال کرد: چه می‌خواهی بکنی؟

💡 پس از خروج از کوفه، بن مطیع در بصره مستقر شد و زبیریان، آنجا را تحت کنترل خود داشتند. بن مطیع در سال ۶۸۹/۹۰ به همراه مصعب، والی بصره و برادر ابن زبیر به مکه بازگشت. با وجود عفو عبدالملک، بن مطیع در جریان محاصره مکه به رهبری حجاج بن یوسف در اواخر سال ۶۹۲، در کنار ابن زبیر جنگید و کشته شد.