الالباب

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
لبب (۱۶ بار)
«أَلْباب» جمع «لُب» به معنای «مغز» است و از آنجا که مغز هر چیز، بهترین و اساسی ترین قسمت آن است به «عقل» خالص و «خرد»، «لُب» گفته می شود. بنابراین نقطه مقابل «اولوا الالباب» افراد بی مغز، پوک، میان تهی و بی محتوا هستند.
«لُبّ» جمع آن «الباب»، در اصل، به معنای خالص هر چیزی است، و عصاره خالص وجود آدمی همان عقل و اندیشه و مغز او است.
. یکی از معانی لبّ چنانکه در مصباح و صحاح و غیره آمده مغز است مانند مغز بادام و گردو و آن در قرآن پیوسته جمع آمده و مقصود عقل است. در مجمع می‏گوید: اَلْبابْ به معنی عقول و مفرد آن لبّ است راغب می‏گوید: لُبّ یعنی عقل خالص و ناآلوده... به قولی آن عقل پاک شده است هر لُبّ عقل است ولی هر عقل لُبّ نیست. پس مراد از اُولِی الْاَلْباب در قرآن صاحبان تفکر و اندیشه و درک اند، الباب جمعاً 16 بار در کلام اللَّه به کار رفته و از آنجمله خداوند چهار بار انسانهای متفکر را مورد خطاب قرار داده و «یا أُولِی الْاَلْباب» فرموده است چنانکه در آیه فوق یعنی ای انسانهای متفکر در قصاص زندگی هست و اگر بیاندیشید خواهید دانست.. این خردمندان از عذاب من و عدالت من بترسید.. و در بقیه آیات تذکر و عبرت را متوجه آنها فرموده است..

💡 كتاب انزلناه اليك مبارك ليدبروا آياته و ليتذكر اولوا الالباب

💡 و لقد اتينا موسى الهدى و اورثنا بنى اسرائيل الكتاب... لاولى الالباب

💡 بنابراين، اين نسبت مزبور صحيح است، هر چند كه قائم به امر كتاب، بعضى از قومندنه همه آنان، و به همين جهت مى بينيم همه جا دادن كتاب را به همه قوم نسبت مى دهد مثلا مىفرمايد: (و لقد آتينا موسى الهدى و اورثنا بنىاسرائيل الكتاب هدى و ذكرى لاولى الالباب ).

💡 در آيه شريفه در بيان صفات (اولى الالباب ) تعبيرهاى مختلف شده، در شش صفتتعبير به لفظ مضارع آمده و فرموده: 1 - يوفون 2 - و لا ينقضون 3 - و يصلون4 - يخشون 5 - يخافون 6 - يدرون. و در سه جاى ديگر به لفظ ماضى آورده وفرموده: 1 - صبروا 2 - اقاموا 3 - انفقوا.

💡 و مـقـابـله بـيـن جـمـله (ليدبروا) با جمله (و ليتذكر اولوا الالباب ) اين معنا را مىفهماند كه مراد از ضمير جمع، عموم مردم است.