الاعناب

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
عنب (۱۱ بار)
انگور. درخت انگور. به چند لغت و تفسیر مراجعه شد همه عنب را انگور معنی کرده‏اند ولی راغب در مفردات گفته: عنب به انگور و درخت انگور هر دو گفته می‏شود: «العنب یقال لثمرة الکرم و للکرم نفسه» ظاهراً مستند المیزان نیز قول راغب است که آن را اعّم دانسته.. ملاحظه آیات قرآن نشان می‏دهد که اطلاق آن بر درخت انگور بی شکّ است. در آیه. «الاعناب» ظاهراً عطف به نخیل و مراد درخت انگور است زیرا تقدیر«وَمِنْ‏ثَمَراتِ الْاَعْنابِ» است در آیاتیکه عنب واعناب در ردیف نخل و نخیل آمده، به قرینه آن دو مراد درخت انگور است زیرا نخل و نخیل فقط به درخت خرما اطلاق می‏شود نه به خرما ولی در آیه «فَاَنْبَتنْافیها حَبّاً. وَ عِنَباًوَقَضْباً» ظهور آیه در انگور است. جمع عنب در قرآن عناب آمده و واحد آن را عنبه گویند.

💡 جمله (و من ثمرات النخيل و الاعناب ) يا جمله اسميه و عطف بر جمله (و اللهانزل من السماء ماء) است، همچنانكه جمله (و ان لكم فى الانعام لعبرة ) در آيه قبلىعطف بر آن بود، و آن وقت تقدير كلام چنين مى شود:(انزل من السماء ماء و من ثمرات النخيل و الاعناب ما تتخذون - و يا - شى ء تتخذون...).

💡 ينبت لكم به الزرع و الزيتون و النخيل و الاعناب و منكل الثمرات....

💡 ليكن نحات بصريين حذف موصول را جايز ندانسته اند، و ناگزير در آيه مورد بحثتقدير را (و من ثمرات النخيل و الاعناب شى ء تتخذون منه ) دانسته اند.