کلمه «باب سعادت» به طور کلی به معنای دروازهای که نماد خوشبختی، امنیت و سعادت باشد است و در متون قدیم و ادبی برای اشاره به مسیر یا راهی که به خیر و خوشبختی میانجامد به کار رفته است. از نظر تاریخی و جغرافیایی، باب سعادت معانی متعددی دارد. اول، در دولت و دربار، به معنای بارگاه سلاطین و محل رسمی امور حکومتی است، جایی که مراسم و کارهای مهم انجام میشد. دوم، در معماری سرای عثمانی، باب سعادت دومین در درونی خانه یا کاخ بوده و اهمیت ویژهای در دسترسی به بخشهای داخلی داشته است. سوم، در شهر شیراز، باب سعادت یکی از نه دروازه شهر است و در منابع تاریخی و جغرافیایی مانند «نزهة القلوب» به آن اشاره شده است. این دروازهها مسیر ورود و خروج به محلهها را کنترل میکردند و هر دروازه نام و ویژگی خاص خود را داشت.
باب سعادت
لغت نامه دهخدا
باب سعادت. [ ب ِ س َ دَ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) در دولت یعنی بارگاه سلاطین. ( آنندراج ).
باب سعادت. [ ب ِ س َ دَ ] ( اِخ ) دومین در درونی سرای عثمانی.
باب سعادت. [ ب ِ س َ دَ ] ( اِخ ) یکی از نه دروازه شهر شیراز:... شهر شیراز هفده محله است و نه دروازه دارد: اصطخر... و سعادت... ( نزهة القلوب چ لیدن ج 3 ص 114 ).
جمله سازی با باب سعادت
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در زبان رسمی رایج در عثمانی مترادفات واژه «قاپی» مانند «در» و «باب» نیز به کار میرفت: درِ دولت، درِ علیّه، درِ سعادت، بابِ همایون، باب سعادت، باب آصفی، باب فتوی '، باب ضبطیّه و ترکیبات بسیار دیگر.
💡 بروی خلق در رزق بستی اما هیچ رخ تو باب سعادت بروی کس نگشود
