اکتفا. [ اِ ت ِ ] ( از ع، اِمص ) بسنده کردن. ( تاج المصادر بیهقی ) ( یادداشت مؤلف ). بس کردن به. بسندگی. ( از یادداشت مؤلف ):
چه گر خانه او را بدین سان چنین
و یاخود مر او را به طبع اکتفاست.ناصرخسرو.و رجوع به اکتفاء شود. || بس. || خشنودی. ( ناظم الاطباء ). || نزد علمای معانی نوعی از انواع حذف است و آن عبارتست از اینکه مقام اقتضای آن کند که از هر دو چیز ملازم و مربوط بهم برای رعایت نکته یکی را ذکر نکنند و این عمل غالباً در موارد ارتباط عطفی انجام پذیرد. کقوله تعالی: و سرابیل تقیکم الحر. ( قرآن 81/16 )؛ ای و البرد. و اختصاص لفظ حر برای آن است که بلاد عرب گرمسیر است و خود را از گرما محفوظ داشتن در آن بلاد اهم لوازم زندگانی است، و مانند: بیدک الخیر. ( قرآن 26/3 )؛ ای والشر. و اختصاص لفظ خیر برای آن است که بندگان خدای را خیر آرزو و مطلوبست. ( از کشاف اصطلاحات الفنون ).
۱. کفایت کردن.
۲. بس دانستن.
۳. (ادبی ) در بدیع، آن است که شاعر یک کلمه یا جمله را از آخر شعر حذف کند به طوری که به قرینۀ معنوی و دلالت کلمات پیشین، معنی کلام استنباط شود، چنان که در این شعر: ای بر دل هرکس ز تو آزار دگر / بر خاطر هر کسی ز تو بار دگر رفتی به سفر عظیم نیکو کردی / آن روز مبادا که تو یک بار دگر (عبید زاکانی ). مراد شاعر آن است که مبادا یک بار دیگر از سفر برگردی.
۱ - ( مصدر ) بسنده کردن بس کردن بس دانستن بس شدن کفایت کردن. ۲ -( اسم ) بسندگی.
بسنده کردن. بس کردن به بسندگی
اِکتِفا
(در لغت به معنی بسنده کردن) اصطلاحی در بدیع. حذف کلمه یا جمله ای از کلام به قرینۀ معنوی است: ای صبا، سوختگان بر سر ره منتظرند/گر از آن یار سفرکرده پیامی داری (حافظ)؛ که کلمۀ «بگوی» یا «بیاور»، به قرینۀ معنوی، حذف شده است.
💡 جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، جامعه روحانیت و تشکلهای همسو با آنها سکوت اختیار کردند. اغلب تشکلهای راستگرایان به دعوت مردم به شرکت در انتخابات اکتفا کردند.
💡 پس از رسیدنِ این جواب چون مضمون را درست نفهمیدم به این یک شعر اکتفا کرده و برایِ او فرستادم:
💡 و بالجمله لعن کردند به روسای ظلم و ظلالت و مجاهرین به کفر و فسق جایز و بلکه مستحب است و بر غیر اینها حرام است، تا یقین نشود که متصف است به یکی از صفاتی که موجب لعن می شود، و باید یقین به این کند و به مجرد ظن و تخمین نمی توان اکتفا نمود.
💡 به جان آمد دلم تا کی دل، ای جان، بی دوا باشد نگاهی کن به دل کاین یک نگاهم اکتفا باشد
💡 روش عمومی تفسیر وی به این گونهاست که ابتدای هر سوره فقط به ذکر نامی از آن اکتفا مینماید و البته به ندرت به ثواب تلاوت و نامهای دیگر سوره اشاره دارد. پس از ضبط یک یا چند آیه، لغات مشکل و غیر مشکل را معنا میکند. وی در معنا و ترجمه لغات در مقدمه اول مینویسد:
💡 درصورتیکه داور نسبت به صحیح بودن سرویس شک داشته باشد (برای اولین بار) تنها با دادن اخطار به زنندهٔ سرویس اکتفا میکند، اما امتیاز به دریافتکنندهٔ سرویس داده نمیشود.