کلمهی «اهوال» در فارسی و عربی جمع کلمهی «هول» است و به معنای وحشتها، ترسهای شدید، اضطرابها و دلهرهها به کار میرود. این واژه در متون دینی، ادبی و عرفانی، به ویژه برای توصیف ترسهای بزرگ، سختیها و فجایع استفاده میشود. ریشه واژه «هول» در عربی به معنای ترس ناگهانی و شدید است و جمع آن «اهوال» بیانگر چندین حالت یا مورد از ترس و وحشت میباشد. این واژه میتواند اشاره به ترسهای دنیوی، بلایای طبیعی، یا وحشت روز قیامت داشته باشد و بار معنایی بسیار قوی و تأکیدی دارد. در قرآن کریم، کلمهی «اهوال» به عنوان نماد شدت خوف و دلهره در قیامت یا شدت عذاب و پریشانی انسانها در مواجهه با حقایق الهی به کار رفته است. از این رو، کاربرد آن هم میتواند مادی و فیزیکی (مثل ترس در جنگ یا حادثه) و هم معنوی و روانی (مثل ترس از عذاب الهی) باشد. در ادبیات فارسی کلاسیک، این واژه برای توصیف فاجعهها، سختیها و خطرات وحشتناک نیز استفاده میشده است. نویسندگان و شاعران از آن برای ایجاد احساس دلهره و رعشه در ذهن مخاطب بهره میبردند.
اهوال
لغت نامه دهخدا
اهوال. [ اَهَْ ] ( ع اِ ) ج ِ هَول، به معنی ترس وکار بیمناک که راه آن دریافته نشود. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). ج ِ هول که بمعنی دهشت و ترس است. ( از کنز و منتخب از غیاث اللغات ):
من لم یرکب الاهوال لم ینل الرغائب.
ابن المقفع ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ).
مرد گفتا که باز گویم حال
کز چه افتاد بر من این اهوال.سنائی.جماعت خصوم از اقدام اعلام و اقبال رایات او اهوال قیامت بمعاینه بدیدند. ( ترجمه تاریخ یمینی ص 171 ).
فرهنگ عمید
= هول
فرهنگ فارسی
ترسها، جمع هول
( اسم ) جمع هول ترسها بیمها.
جمله سازی با اهوال
💡 و از اينكه آن جناب از پروردگار خود مسالت نمود كه او را در روز قيامت (خزى ) نكند،فهميده مى شود كه در آن روز هر انسانى محتاج به يارى خدا است، و بنيه ضعيف بشرىتاب مقاومت در برابر اهوال و هراسهايى كه آن روز با آنها مواجه مى شود ندارد، مگرآنكه خدا او را يارى و تاءييد كند.
💡 علم سلطان سعادت چون در عالم نهاد بند بنده برزنند، علامتها بر اهوال او ظاهر شود تا بدلیل و سؤال حاجت نبود.
💡 خصوصا نسبت به بزرگان و صاحبان شرف و نبالت از انبياء و اولياء كه بر ايشاناز شدائد و اهوال نازل شده است، آنچه و هم خيال از تصويرش قاصر است.
💡 نعیم باقی و ملک جاودانی و قرب حضرت الهی کسی را بود که در همه حال از اللَّه ترسد و احوال و اهوال رستاخیز همواره پیش چشم خویش دارد.