الظله

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
ظلل (۳۵ بار)
«ظُلَّه» از مادّه «ظِلّ» در اصل به معنای قطعه ابری است که سایه می افکند، بسیاری از مفسرین در ذیل آیه، چنین نقل کرده اند:
هفت روز، گرمای سوزانی سرزمین آنها را فرا گرفت، و مطلقاً نسیمی نمیوزید، ناگاه قطعه ابری در آسمان ظاهر شد، و نسیمی وزیدن گرفت، آنها از خانه های خود بیرون ریختند و از شدت ناراحتی به سایه ابر پناه بردند. در این هنگام، صاعقه ای مرگبار از ابر برخاست، صاعقه ای با صدای گوش خراش، و به دنبال آن آتش بر سر آنها فرو ریخت، لرزه ای بر زمین افتاد، و همگی هلاک و نابود شدند.
(بضم ظاء و تشدید لام) سایبان. در مجمع ذیل آیه 56 نساء فرموده: «الظّلة الستره» مفردات ابری که سایه می‏اندازد گفته و می‏گوید: اغلب در شی‏ء مکروه به کار رود.. چون کوه را کندیم و بالای سرشان بردیم گوئی سایبان بود. آیه درباره قوم شعیب علیه السلام است که توده ابری ظاهر شد و عذاب به وسیله آن محوشان کرد ظاهر آن است که ابر بر آنها سایه افکند و در زیر آن قرار گرفتند پس عذاب شروع گردید. جمع آن ظُلَل (بضم ظاء و فتح لام) است.. ظاهراً مراد از ظل سایه ایست که از دود تشکیل شده که درباره دوزخیان فرموده:. و «لا بارِدٍ ولا کَریمٍ» بجای «لاظَلیلٍ» است، علت سه شعبه بودن دخان معلوم نیست به نظر می‏آید که اولی معلول عدم توحید، دومی معلول عدم عمل و سومی معلول عدم ایمان به آخرت باشد. که در کفّار هیچ یک از سه اصل. وجود ندارد در صافی از حضرت باقر علیه السلام نقل شده که «ظِلٍ ذی ثَلثِ شُعَب» را دخان آتش فرموده‏اند. یعنی: بروید به سوی سایه سه شعبه از دود که گوارا و خوش آیند نیست و از شعله آتش مانع نمی‏باشد.

💡 راغب گفته كلمه (ظله ) به معناى ابرى است سايه افكن، و بيشتر به ابرى ظله مىگويند كه عواقب ناگوارى داشته باشد، از آن جمله در قرآن فرموده: (كانه ظله ) ونيز فرموده: (عذاب يوم الظله ).

💡 (يوم الظله ) همان روز عذاب قوم شعيب است، كه ابرى برايشان سايه افكند وتفصيل داستانشان در سوره هود گذشت.