الرقاب

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
رقب (۲۴ بار)
گردن. ولی در متعارف مراد از آن بَرده است چنانکه از رأس و ظهر مرکوب اراده می‏کنند (راغب). هر که مؤمنی را به خطا بکشد بر اوست آزاد کردن یک بنده مؤمن. اطلاق رقبه بر مملوک تسمیه شیی به نام اشرف اجزاء آن است (اقرب) جمع آن رقاب است. منظور غلامان و کنیزان است که مال زکوة آزاد می‏شوند در آیه. منظور گردن‏ها است.

💡 انما الصدقت للفقراء و المسكين و العملينعليها و المولفه قلوبهم و فى الرقاب و الغرمين و فىسبيل الله و ابن السبيل فريضه من الله و الله عليم حكيم (60)

💡 از جاه پادشاه جهان مالک الرقاب هر خواجه ای که خواجه تر است آن غلام تست

💡 کنون که شیشهٔ می‌مالک الرقاب شده است ز عقل نیست سر از خط جام پیچیدن

💡 بکوش و گردن خود را ز بند کن آزاد چه سود ازین که شوی مالک الرقاب اینجا

💡 و در ذيل جمله: (و فى الرقاب )، در جلد نهم اين كتاب روايتى از عياشى گذشت كهبه مكاتب از سهم فى الرقاب چيزى از زكات داده مى شود.

💡 (و اتوهم من مال الله الذى اتيكم ) - اشاره به اين است كه از بيتالمال سهمى از زكات را به اينگونه افراد كه قرآن ايشان را (فى الرقاب ) خواندهاختصاص دهند، و همه مال المكاتبه و يا مقدارى از آن را بدهند.