محمد بن عمر جعابی

[ویکی شیعه] ابوبکر محمد بن عمر بن محمد تمیمی (۲۸۴- ۳۵۵ق)، معروف به اِبْن جِعابی، محدث و رجالی امامی بود. وی در کتب رجالی شیعه مورد مدح قرار گرفته است، و در بعضی نسخ الفهرست شیخ طوسی توثیق شده است.
ابن ندیم نام وی را عمرو بن محمد و شیخ طوسی عمر بن محمد ثبت کرده است. بنابر بعضی نسخ الفهرست طوسی ابن عبدون نیز مرتکب همین اشتباه شده است. ابن جعابی احتمالاً در بغداد زاده شد. و در همین شهر از دنیا رفت.
او در دهه آخر قرن سوم هجری قمری در بغداد مشغول تحصیل بوده و این مطلب از حضور وی نزد مشایخی چون قاضی ابومحمد یوسف بن یعقوب (درگذشت۲۹۷ق) و برخی دیگر روشن می شود.

💡 ابوبکر احمد بن عبدالعزیز معروف به جوهری بصری (وفات ۳۲۳ هجری قمری در بصره) راوی اخبار تاریخی و ادبی بود. او بیشتر به فعالیت در زمینهٔ نقل و جمع‌آوری اخبار و روایات تاریخی به‌ویژه سدهٔ نخست هجری پرداخت. او بیشتر از همه از ابن شبّه روایت کرده‌است. معروف‌ترین اثر جوهری، السقیفه نام دارد. ابوالفرج اصفهانی، ابواحمد عسکری، ابوبکر وراق، احمد بن محمد انطاکی، محمد بن عمر جعابی و محمد بن عبدالله اخباری از او روایت نقل کرده‌اند. شیخ طوسی و دیگر علمای امامی از جوهری و کتاب السقیفه یاد کرده‌اند و این موضوع، احتمال تشیع او را مطرح کرد و شاید به همین دلیل در آثار رجال، نامی از او دیده نمی‌شود. به‌ویژه این‌که از جوهری روایاتی دربارهٔ فضائل علی بن ابی‌طالب و اخباری دربارهٔ اهل بیت نقل شده‌است.